Söylev (Hitabet, Nutuk) Edebi Türü Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

Söylev (hitabet, nutuk) nedir, nasıl yazılır, temsilcileri kimlerdir?

Söylevler sözlü anlatım türüdür. Ancak yazılı olarak da oluşturulabilirler.

Bir dinleyici topluluğuna bir düşünceyi aşılamak, topluluğu coşturmak ve bir amaç doğrultusunda yönlendirmek için yapılan konuşmalardır.

Söylevde dilin alıcıyı harekete geçirme işlevi kullanılır. Ancak konuşmacı aynı zamanda heyecan bildirme işlevinden de yararlanır.

Söylevlerde en yaygın başvurulan cümle kalıpları ünlem cümleleridir. Hitaplar ve soru cümleleri de sıkça kullanılmaktadır.

Söylev türünün ilk yazılı örneklerini Eski Yunan ve Roma dönemlerinde görüyoruz. Eski Yunan’da “Domestenes”, Latin edebiyatında “Çiçero” Fransız edebiyatında “Bousset” (Bosse) tanınmış söylevcilerdir.

Yazılı ilk belgelerimiz olan Orhun Yazıtları (Vlll. yy.) Türklere seslendiği için edebiyatımızda ilk nutuk olma özelliği taşır.

Nutuklar konuları bakımından şu kısımlara ayrılır: Askerî, dinî, siyasi, iktisadi, akademik nutuk…

Söylev veren kişiye hatip denir.

Söylev (hitabet, nutuk) veren iyi bir hatipte bulunması gereken özellikler

  • Her konuda bilgi sahibi olmalıdır.
  • Topluluk karşısında konuşma yeteneğine sahip olmalıdır.
  • Temiz ve düzgün görünümlü olmalıdır.
  • Hitap ettiği kitleyi iyi tanımalı ve kitlenin niteliklerine göre konuşmalıdır.
  • El, kol ve vücut hareketlerini yerinde kullanmalıdır.
  • Toplumun psikolojisini iyi bilmeli, bilgili ve ileri görüşlü olmalıdır.
  • Güzel ve açık konuşabilmeli ve söz söyleme kurallarını bilmelidir.
  • Vurgu ve tonlamalara dikkat etmeli, bunları yerinde ve etkili kullanmalıdır.
  • Kitlenin tanıdığı, sevdiği, saydığı, sözüne güvenilir biri olmalıdır.
  • İyi bir hatip nerede, ne söyleyeceğini bilmeli, dinleyiciyi istediği doğrultuda yönlendirebilecek iletişim becerisine sahip olmalıdır.

Türk edebiyatında söylev türünün önemli temsilcileri

Cumhuriyet Devri’nin en büyük söylevi, Mustafa Kemal’in “Nutuk’udur. Mehmet Akif, Hamdullah Suphi Tanrıöver, Ömer Naci ve Halide Edip de söylevde önemli isimlerdir.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Yusuf Atılgan Aylak Adam Romanının Yazarı Hakkında Her Şey

 

Osman Türkay Uzay Şairi Olarak Bilinir ve Nobel Ödülüne Aday Gösterilmiştir

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir