Seyyid Nesimi Derisi Yüzülerek Öldürülen Büyük Şair

Seyyid Nesimi kimdir, hangi görüşlere sahiptir, eserleri nelerdir?

On beşinci yüzyıl Türk edebiyatının en büyük şairlerinden biridir. Şair kimliğinin yanı sıra düşünür ve halk önderi kimlikleri ile de öne çıkmıştır.

Görüşlerinden dolayı derisi yüzülerek öldürülmüş ve ölümünden sonra hakkında pek çok olağanüstü menkıbe ortaya çıkmıştır.

Seyyid Nesimi’nin yaşamı

Seyyid Nesimi, 14. yüzyılın mutasavvıf şairidir. Bağdat’ın Nesim ilçesinde doğduğu için Nesimi mahlasını almıştır.

Döneminin meşhur Hurufi şeyhi olan Fazlullah Hurufi’den dersler almıştır.

Fazlullah Hurufi’nin atların arkasına bağlanıp yerlerde sürüklenerek öldürülmesinden çok etkilenmiş ve hocasının görüşlerini yaymaya devam etmiştir. Kısa sürede Anadolu’da, Batı İran’da, Irak’ın kuzeyinde ve Suriye’de geniş bir hayran kitlesi kazanmıştır.

Ancak bir süre sonra çalışmalarından rahatsız olan devlet adamları tarafından yakalanıp esir edilmiştir. Her ne kadar arkadaşları sultandan af dilemesini istemişlerse de o bunu kabul etmemiş ve işkence çekerek öldürülmeyi göze almıştır.

Şair Nesimi’nin önce derisi yüzülmüş ve rulo haline getirilerek sırtına çanta gibi asılmıştır. Ardından asılmış ve cesedi günlerce halka teşhir edilmiştir.

Halk arasında ise Nesimi’nin asıldığı gece Halep’in kapılarından ilahiler söyleyerek çıktığı iddia edilmekte ve sanatçıya manevi bir kimlik verilmeye çalışılmaktadır.

Seyyid Nesimi’nin öldürülmesine neden olan Hurufilik mezhebi ne demektir?

Hurufilik mezhebi Kuran harflerinin gizemini çözmeyi amaç edinen ve sayılar ile kutsal varlıklar arasında sayısal bir ilişki ortaya koymaya çalışan görüştür.

Tasavvufun aşırı kollarından biri olan Hurufi inancına göre yüce Allah bazen kullarının yüzünde bazen de başka yerlerde zuhur edebilir. Bu ileri görüşten itibaren insanlar Hurufilik mezhebine sert biçimde tepki göstermişlerdir.

Seyyid Nesimi’nin sanat anlayışı

Şiirlerinde Azeri Türkçesini ve Farsçayı kullanmıştır.

Düzgün ve ahengli bir dili olan Nesimi’nin oldukça coşkun pervasız bir üslubu vardır.

Savunduğu tasavvuf düşüncesini halk arasında tam ve doğru olarak anlaşılmamıştır.

Kainatın ve insanın oluşumunu ruha değil, maddeye dayandıran, her varlığı 32 harfle açıklamaya kalkan, harflere gizli anlamlar yükleyen Vahdet-ı vücut düşüncesi Hurufîlik tarikatının görüşlerine bağlı olarak yazdığı şiirlerinde tasavvuf inancını pervasızca, büyük bir coşkuyla ve içtenlikle dile getirmiştir.

Sözünü esirgemeyen inancını korkusuzca savunan bir kişiliğe sahiptir.
Korkusuzca söylediği şiirleri ve Hurufî tarikatına bağlılığı nedeniyle Halep’te derisi yüzülerek vahşi bir şekilde öldürülmüştür.

Ölümünden sonra Bektaşiler arasında efsaneleştirilmiştir.

Azerice yazdığı şiirlerinde çağının Türkçesini şiir dili hâline getirmiş, Klasik şiirin kurallarını başarıyla “uygulamış, güçlü lirizmiyle halka en çok yaklaşabilen divan şairimiz olmuştur.

Seyyid Nesimi 7 Ulu Ozan’dan biridir

Alevi Bektaşi şiir geleneğinde önemli bir yer tutan şair, 7 Ulu Ozan’dan biri sayılmaktadır.

Ancak halk arasında bazen Seyyid Nesimi ile Kul Nesimi’nin şiirlerinin karıştırılması da söz konusudur.

Seyyid Nesimi’nin eserleri

Şiirleriyle divan şiirinde adeta bir Yunus Emre havası estirmiştir.
Tuyuğlarıyla ünlü şairin Farsça ve Türkçe divan adlı iki eseri bulunmaktadır. Şair Hurufilik ile ilgili görüşlerini ise Mukaddimetü’l-Hakâyık isimli eserinde dile getirmiştir.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Sabri Esat Siyavuşgil 7 Meşale Grubunun Psikolog Şairi

 

Erzurumlu İbrahim Hakkı Marifetname Kitabının Yazarı Olup Büyük Bir Bilgindir

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir