Seydi Ali Reis Miratül Memalik Kitabının Yazarı Kimdir?

Seydi Ali Reis’in yaşamı ve eserleri

Seydi Ali Reis 16. yüzyılda Osmanlı devletinde yaşamış büyük bir denizci ve yazardır. Şair, matematikçi, coğrafyacı ve denizci gibi kimliklerle tanınan sanatçı “ülkelerin aynası” anlamına gelen Müratül Memalik adlı eseri ile tanınmaktadır.

Tezkirelerde daha “Sinoplu Kâtibî” adıyla da anılan sanatçı gerek sanat anlayışı gerekse de yaşadığı olağanüstü olaylar nedeniyle devamlı kendisinden bahsedilen bir şahıs haline gelmiştir.

Seydi Ali Reis’in yaşamı

Denizci bir ailenin çocuğudur. İstanbul’da doğmasına rağmen ailenin kökeni Sinop’a dayandığından “Sinoplu Kaptan”, “Sinoplu Kâtibî” gibi lakaplarla anılmıştır.

Barbaros Hayrettin Paşa’nın emrinde pek çok savaşa katılmış ve üstün başarılar elde etmiştir.

Hint denizinde Portekiz donanması ile aylarca süren deniz savaşları yaptı. Bu savaşlarda Portekiz donanmasındaki gemi sayısı Osmanlı donanmasındaki gemi sayısının birkaç katı olmasına rağmen Osmanlılar üstün geldi.

Ancak ilerleyen zamanlarda teknik açıdan geri olan Osmanlı gemileri savaşta tamir edilemez duruma geldi. Bir de fırtına çıkınca Osmanlı donanması 3 gemi hariç tamamen yok oldu. Seydi Ali Reis bu gemileri satarak parasını İstanbul’a gönderdi. 50 yakın arkadaşı ile kara yolu ile ülkeye dönmeye karar verdi.

Hindistan’dan başlayan yolculuk 3 yıl 7 ay sürdü. Bu yolculuk sırasında Hindistan, Pakistan, Afganistan, İran, Irak ve Anadolu’dan geçilerek başkent İstanbul’a gelindi.

Yolculuk esnasında bir müddet tutuklu kaldı ve defalarca ölümle burun buruna geldi. Yolculuk sırasında başından geçen olayları yazar daha sonra Miratül Memalik adlı eserinde ayrıntılı biçimde kaleme aldı ve bu eser geniş yankılar uyandırdı.

İstanbul’a geldiğinde herkes donanmaya verdiği zarar nedeniyle cezalandırılacağını zannediyordu. Ancak dönemin sultanı onun üstün gayretini takdir etti ve özel bir görevle Hassa Donanmaları Komutanı yaptı.

Seydi Ali Reis ölene kadar bu görevi sürdürdü. Ayrıca edebi eserler telif ederek sanat yaşamına katkıda bulundu.

Seydi Ali Reis’in sanat anlayışı

Seydi Ali Reis anadili olan Türkçe dışında iyi derecede Arapça ve Farsça, orta düzeyde İtalyanca ve Portekizce biliyordu. Geniş bir kültüre sahipti ve dönemin bilimsel gelişmelerini yakından takip ediyordu.

Seydi Ali Reis başarılı şiirler de yazmış bir şahsiyettir. Sadece Anadolu sahasında konuşulan Oğuzca ile eser vermemiş Çağatayca şiirler de yazmıştır.

Şiirlerinde beyit nazım birimini ve aruz ölçüsünü kullanmıştır. Ancak halk edebiyatının etkisinde kalarak dörtlük birimiyle ve hece ölçüsüyle yazdığı şiirler de vardır.

Seydi Ali Reis’in 18 mektubu

Seydi Ali Reis Hindistan’dan İstanbul’a yaptığı yolculuklar esnasında dönemin yöneticileri ile görüşmeler de yapmıştır. Bu görüşmeler neticesinde söz konusu yöneticiler Osmanlı sultanına mektuplar yazmışlardır.

Bu mektuplar dönemin dil anlayışı ve yaşam biçimi hakkında bilgi verdiklerinden birer tarihi belge niteliği taşımaktadır.

Seydi Ali Reis’in eserleri

Seydi Ali Reis çok sayıda eser vermiş bir şahsiyettir. En önemli eserleri ise şunlardır:

Miratül Memalik

“Ülkelerin aynası” demektir. Hindistan yolculuğunun tüm aşamalarının anlatıldığı eserdir. Bu eser gezi yazısı olarak kabul edilmekle birlikte verdiği bilgiler açısından ansiklopedik bir kaynak da kabul edilmektedir.

Hülastül Heye

Ali Kuşcu’nun matematik ile ilgili kitabının çevirisidir. Ancak Seydi Ali Reis sadece orijinal çeviri ile yetinmemiş ve esere ilaveler yaparak kitabı zenginleştirmiştir.

Kitabül Muhit

Tam adı Kitabül Muhit Fi İlmül Eflak val Abhur’dur. Hint denizi ile ilgili geniş kapsamlı bilgiler veren bu eser uzun yıllar denizciler için başucu kaynaklarından biri olmuştur.

Miratül Kainat

“Kainatın aynası” anlamına gelir. Bu eserde güneşin hareketleri, yönler, uzay yasaları, mesafe hesaplamaları gibi konulardan bahsedilmektedir.

 

Şu yazılarımız da ilginizi çekebilir

Yahya Kemal Beyatlı Kimdir, Eserleri Nelerdir, Nasıl Bir Sanat Anlayışına Sahiptir?

 

Ahmet Mithat Efendi Yazı Makinesi Lakabını Taşıyan Başarılı Bir Yazardır

 

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir