Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Şevket Süreyya Aydemir Tek Adam Romanın Yazarı Kimdir, Eserleri Nelerdir?

Şevket Süreyya Aydemir otobiyografik ve biyografik roman türünün ilk büyük temsilcisi

Türk edebiyatında yaşam öykülerini romanlaştıran ilk büyük yazar Şevket Süreyya Aydemir’dir. Atatürk’ün hayatını anlattığı Tek Adam romanı ile geniş bir okur kitlesine ulaşmıştır. Ayrıca Cumhuriyet döneminde yaşamış birçok kişinin yaşamını biyografik roman halinde kaleme almıştır. Suyu Arayan Adam romanı ise yazarın kendi yaşam öyküsüdür yani otobiyografik roman tarzında yazılmıştır.

Şevket Süreyya Aydemir bir şahsın yaşamını esas alarak yazdığı romanlarda sanatsal bir dil kullanmış ve kurgu ile roman kahramanlarını farklı boyutlarda tanıtmıştır.

Şevket Süreyya Aydemir’in yaşamı

Yazar, 1897 yılında Edirne’de doğmuştur. Ailesi Bulgaristan’da yaşayıp Türkiye’ye göç etmiştir. Yoksul bir ailenin çocuğu olmasına rağmen ailesi tarafından iyi şekilde yetiştirildi ve ilk eğitimini annesinden aldı. Daha sonra askeri okula girdi. Ancak bu okulu bırakarak öğretmen okulundan mezun oldu.

Küçük yaşlardayken iki ağabeyini savaşlarda kaybetti. Bu durum onun ulusal bilincini çok fazla etkiledi. Birinci Dünya Savaşı başlayınca gönüllü olarak savaşa katıldı. Savaşta Kafkasya cephesinde çarpışırken ağır biçimde yaralandı.

Edirne’ye döndükten sonra bu sefer Yunanlılara karşı mücadele eden birliklere katıldı. Bu sırada öğretmen okulunu bitirdi ve Azerbaycan’a öğretmen olarak gönderildi. Azerbaycan’da Ermenilere karşı çarpışan birliklerde komutanlık yaptı. Halk arasında kahramanlaştı ve hakkında pek çok efsanevi söylenti ortaya çıktı.

Komünist ideolojiye sempati duyduğu için Rusya’ya gitti. Orada siyasi eğitim aldı. Bu arada evlendi. 1923 yılında eşiyle birlikte yurda döndü.

Şevket Süreyya Aydemir yurda dönüşünden sonra çeşitli yayın organlarında yazılar yazdı. Ancak yazıları Komünizm propagandası yapıldığı iddiasıyla toplatıldı. Yazar hakkında pek çok soruşturma açıldı. Defalarca göz altına alınıp serbest bırakıldı.

1932 yılında Atatürk’ün isteği ile Yakup Kadri’yle birlikte Kadro dergisini çıkardı. Bundan sonraki yaşamı ise daha çok sanat ve edebiyat çalışmaları yaparak geçirdi.

Şevket Süreyya Aydemir 1976 yılında Ankara’da yaşamını yitirdi.

Şevket Süreyya Aydemir’in sanatçı kişiliği

Şevket Süreyya Aydemir’in sanat yaşamı 1927’ye kadar ideolojik bir çizginin etkisindedir. Bu tarihe kadar yazdığı eserler daha çok Sosyalist-Komünist ideolojinin izlerini yansıtır. 1927’den sonra ise Atatürkçü ve Milliyetçi bir çizgide eser vermeye başlamıştır.

Düşünür, tarihçi ve iktisatçı olan yazar Türk tarihinde önemli rol almış kişilikleri incelemiş, bu eserlerle üne kavuşmuştur.

Eserlerinde, kahramanlarının ayrıntılı hayat hikâyeleriyle birlikte l. Meşrutiyetten günümüze kadar Türk toplumunun geçirdiği değişmeleri ve yaşanan olayları dile getirir. Bu yönüyle romanları tarihsel bir değer taşır.

Bir gazetede düzenli olarak makale yayımlayan sanatçı, “İhtilallerin Mantığı” adlı eserinde, toplumdaki yapı değişikliklerini, Türkiye’deki devrim ve ihtilal hareketlerini inceler. Bu eserlerde toplumların farklılıklarının göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade eder. Ona göre tarihsel ve kültürel farklılıklar toplumların da farklı yönetimler benimsemelerini zorunlu kılmaktadır.

Atatürk ve İnönü Dönemini incelediği “Tek Adam” ve “İkinci Adam” kitaplarını yazmıştır. Tek Adam romanında Atatürk’ü anlatan yazar, İkinci Adam romanında İsmet İnönü’yü anlatmıştır.

Menderes’in Dramı adlı romanında ise idam edilen Başbakan Adnan Menderes’in başına gelen talihsiz olayları anlatır.

Kendi hayat hikâyesini “Suyu Arayan Adam” adlı kitabında anlatır. Bu eser Türk edebiyatındaki en başarılı otobiyografik romanlardan biridir.

Şevket Süreyya Aydemir’in eserleri

Roman

Suyu Arayan Adam

Tek Adam

İkinci Adam

Makedonya’dan Orta Asya’ya Enver Paşa

Menderes’in Dramı

Kahramanlar Doğmalıydı

İnceleme-Deneme

Türkiye Ekonomisi

Lenin ve Leninizm

Cihan İktisadında Türkiye

İnkılap ve Kadro

Halk İçin İktisadi Bilgiler

İhtilalin Mantığı

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Bahtiyar Vahapzade Azerbaycan Edebiyatının Gür Sesi

 

Süleyman Nazif Kara Bir Gün Makalesinin Yazarı Kimdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir