Sadullah Paşa İntihar Eden Aykırı Karakterli Bir Tanzimat Sanatçısı

Sadullah Paşa kimdir, sanat anlayışı nasıldır, eserleri nelerdir?

Sadullah Paşa Tanzimat dönemi Türk edebiyatının akıl ve bilimi esas alan sanatçılarından biridir. Türk edebiyatında materyalizm akımının öncülerinden kabul edilir.

Gerek fikirleri gerekse de ölüm biçimi bakımından pek çok tartışmanın konusu olmuştur. Özellikle Ondokuzuncu Asır adlı şiiri günümüzde bile edebi ortamların önemli tartışma mevzularından biridir.

Sadullah Paşa’nın yaşamı

1838 yılında Erzurum’da doğdu. Babası Osmanlının prestijli valilerinden Esad Muhlis Paşa’dır. Babasının görevi dolayısıyla pek çok şehir dolaştı.

Çocukluk döneminde özel hocalardan ve devrin eğitim kurumlarından iyi bir eğitim aldı. Fransızca, Arapça, Farsça, Almanca ve İngilizceyi edebi eserlerin çevirisini yapacak kadar iyi biliyordu.

Eğitimini tamamladıktan sonra Hariciye Nezaretinde (Dışişleri Bakanlığında) çeşitli görevlerde bulundur. Bulgaristan sorununu çözmek üzere görevlendirilen komisyona başkanlık yaptı ve ardından Avrupa’nın değişik merkezlerinde büyükelçilik yaptı.

1891’de Viyana büyükelçisi iken hava gazını açarak intihar etti. Bazı araştırmacılar intihar sebebinin felsefi-düşünsel kaygılar olduğunu ifade etmektedir. Bazıları ise elçilik çalışanlarından biri olan Anna Schumann adlı bir kadınla ilişki yaşadığını ve kadının hamile kalması üzerine intihar ettiğini ifade etmektedir.

Cenazesi İstanbul’a getirilen sanatçı Sultan Mahmut’un mezarının bulunduğu yere gömülmüştür.

Sadullah Paşa’nın sanat anlayışı

Sadullah Paşa çok sayıda eser yazmasına rağmen ne yazık ki günümüze çok az eseri ulaşabilmiştir.

Sadullah Paşa edebiyatımızda; akıl, bilim ve tekniğe önem veren ender sanatçılardandır. Onun akılcılığı ve bilme verdiği önem biraz abartılı bulunmuştur. Bazı eleştirmenler onun Batı kültürüne yönelimini acımasızca eleştirmiş ve onu kendi kültürüne yabancılaşmış biri olarak suçlamıştır.

Şiir tekniği bakımından son derece başarılıdır. Ancak şiirleri lirizmden uzaktır. Çünkü sanatçı eserlerini halka belli fikirleri aşılamak için araç olarak görmüş ve şiirsellikten uzak durmuştur.

Tanzimat sanatçılarının eserlerinde sıkça dile getirdikleri hak, hukuk, adalet, eşitlik gibi kavramları ilk defa kullanan sanatçı Sadullah Paşa’dır.

Türk edebiyatının objektif çevirilerini yapan ilk sanatçılarından biridir. Ona göre çevirmen çevirdiği eserin orijinalliğine sadık kalmalı ve kendisinden müdahaleler yapmamalıdır.

Sadullah Paşa’nın eserleri

Şiir

Göl ( Lamertine’den çeviri)

Manzume

Ondokuzuncu Asır

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Mektup Nedir, Mektup Çeşitleri Nelerdir?

 

Eylem (Fiil) Konusunda Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir