Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Melih Cevdet Anday kimdir ve eserleri nelerdir?

Melih Cevdet Anday hakkında bilinmesi gereken her şey

Garip akımının önemli temsilcilerinden biridir. Edebiyatın hemen hemen her türünde eser vermesine rağmen şair kimliği ile tanınmıştır.

Melih Cevdet Anday Garip akımından sonra yeni arayışlara girerek farklı edebi tarzlar deneyen şairlerden biridir. Bu arayışlarında başarılı olmuş ve o güne kadar Türk edebiyatında denenmeyen pek çok yeniliğin öncüsü olmuştur.

Melih Cevdet Anday sanatçı kişiliğinin yanı sıra düşünür kimliği ile de öne çıkmış ve birçok dizesi deyim yerindeyse “atasözü” niteliği kazanarak ezberlenmiştir.

Fıkra, makale, deneme, çeviri, gezi, roman, tiyatro türlerinde yazmış ancak en çok şiiri önemsemiştir.

Melih Cevdet Anday’ın şiir anlayışı

İlk şiirlerinde duygudan çok akla seslenmiş, “güzel günlere özlem” temasını işlemiştir. Ancak zamanla şiirlerinin temaları farklılaşmış ve her konuda şiir yazmaya gayret etmiştir.

Şiirlerinde toplumsal gerçeği inceler, ilk şiirlerindeki romantizm yerini aklın egemenliğine, güzel günlerin özlemine bırakır. Daha doğrusu akıl ile duygusu bir potada eriterek denge oluşturmaya çalışır.

Şiirlerinde duygu düşüncenin hazırlayıcısıdır. Duygu öğesi yönüyle Orhan Veli’nin anlayışından ayrılır.

Bir dönem Yunan mitolojisinden de yararlanan sanatçının, Sesimiz ve İnkılap dergilerinde başlayan şiir çizgisi başlangıç itibarıyla eşyanın arkasındaki gizemi araştırır niteliktedir. Bu yönüyle Garip anlayışına sahip olsa da mistik ve gizemci bir anlayışı olduğu söylenebilir.

İlk dönem şiirlerinde Necip Fazıl’ın etkisinde kalan şair, aynı zamanda özünde derin bir hassasiyeti barındırmaktadır.

Melih Cevdet Anday’ın şiirlerinde duygu-akıl çatışması

Garip çizgisinde “Ölümü hatırlatan ne var bu resimde?“ veya “Şiirlerimde sen olmadığın zaman“ “Onları niçin bitiremiyorum?” ”Kalbim, kalbim, kalbim“ “Aradığını ne güç buluyorsun” diyebilecek kadar duygusal olabilen şair, 1946’dan sonraki şiir anlayışında bu duygusallıktan arınarak şiirini mümkün olduğu kadar aklın emrine verir.

1946’dan sonraki şiirlerinde bilincin mutlak bir müdahalesi vardır ve dil, bu devinimle yeni işlevler üstlenir.

Sözcük seçimine hassasiyet gösteren sanatçı, 1950’den sonra yazdığı şiirlerde imge ve simgelere yer verir.

Şiir, roman, oyun, deneme ve gezi yazısı türünde eserler vermiştir.

Melih Cevdet Anday’ın şiir türü dışındaki eserleri

Sovyet Rusya adlı gezi yazısında Rusya izlenimlerini açık ve anlaşılır bir dille aktarmıştır. Bu eser kendi döneminde yoğun ilgi görmüştür.

Tiyatroları da en az şiirleri kadar başarılıdır. Mikado’nun Çöpleri adlı eseri gerek dramatik örgü gerekse dayandığı tema bakımından son derece ilginç bir eserdir.

Roman konusunda diğer türlere göre daha zayıf kalmıştır. Bu türde belki de konuşulmaya değer tek eseri İsa’nın Güncesi adlı eseridir. Bu eser tarihi-fantastik bir roman anlayışı ile kaleme almıştır.

Politik anlayışı

Şiirlerinde toplumsal gerçeklere değinir. Ancak Toplumsal-Gerçekçi grubundaki şairler kadar sert bir tutum sergilemez. Toplumsal aksaklıklar hakkında görüş bildirmesine rağmen politik bir şair olarak öne çıkmaz. Sanatçı kimliği dünya görüşünden daha belirleyici olmuştur.

Sanatçının şiirlerinde söz oyunlarından arınmış yalın bir dili vardır. Düz yazılarında ise yoğun bir düşünce, şiirsel esprili, özlü bir dil kullanır.

Eserleri

Şiir

Garip (Orhan Veli ve Oktay Rıfat ile ortak) . Rahatı Kaçan Ağaç , Telgrafhane, Yan Yana, Kolları Bağlı Odysseus, Teknenin Ölümü, Sözcükler, Ölümsüzlük Ardında Gılgamış, Tanıdık Dünya, Güneşte. Yağmurun Altında  

Deneme

Doğu-Batı, Konuşarak, Yeni Tanrılar. Sosyalist Bir Dünya. Dilimiz Üzerine Konuşmalar. Maddecilik ve Ülkücülük, Yasak. Paris Yazılan, Açıklığa Doğru, Sevişmenin Güdüklüğü ve Yüceliği. Yıten Söz. Aldanma ki, İmge Ormanları, Geleceği Yaşamak, Geçmişin Geleceği, Çok Sesli Toplum 

Gezi

Sovyet Rusya, Azerbaycan, Özbekistan, Bulgaristan, Macaristan

Oyun 

İçerdekiler, Mikado’nun Çöpleri, Dört Oyun, (Yarın Başka Koruda, Dikkat Köpek Var, Ölüler Konuşmak isterler, Müfettişler)

Roman 

Aylaklar, Gizli Emir, İsa’nın Güncesi, Meryem Gibi, Birbirimizi Anlayamayız.

Anı

Akan Zaman Duran Zaman

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Faruk Nafiz Çamlıbel hakkında bilinmesi gereken her şey

 

Orhan Veli ve Garip şiir akımı hakkında detaylı bilgiler

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir