Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Köy Seyirlik Oyunlarının 10 Özelliği ile En Yaygın Türleri

Köy seyirlik oyunlarının belirleyici özellikleri

Geleneksel Türk tiyatrosunun en önemli kaynaklarından biridir. Kökeni Orta Asya şaman kültürüne kadar uzanır. Bu oyunlardaki pek çok motif eski Türk kültürüne dayanır. Köy çevresinde, uzun kış gecelerinde, yılın belli günlerindeki bazı törenlerde, düğünlerde, bayramlarda eğlenmek ve hoşça vakit geçirmek için oynanan dramatik gösterilerdir.

Köy seyirlik oyunları köy çevresi gibi dar bir bölgede oynanmasına rağmen etkileri geniş sınırlara ulaşmıştır. Meddah, orta oyunu ve çağdaş Türk tiyatrosu üzerinde büyük etkileri vardır.

Köy seyirlik oyunlarının 10 belirleyici özelliği

  1. Oyunları genç kuşaklar büyüklerinden öğrenerek oynar, yani oyunlar kuşaktan kuşağa aktarılan kültürel değerler mahiyetindedir.
  2. Bazı oyunlar dinsel törenlerden çıkmıştır. Ancak köy seyirlik oyunlarına dini gösteriler demek doğru olmaz. Dini unsurlar sadece birer motif olarak sunulur.
  3. Oyunlarının tamamı köy ve köylüyü konu edilmiştir. Çok az oyunda siyasal ya da toplumsal meselelere de değinilmiştir.
  4. Kökeni eski Türk yaşantısına, eski Anadolu uygarlıklarına, dinsel geleneklere, törenlere dayanan bu oyunlar bereket, bolluk, sağlık ve yeni yılı karşılamak amacıyla oynanan törensel içerikli oyunlardır.
  5. Oyunların esası taklittir. Bazen köyden bir şahıs, bazen tarihi bir karakter bazen de bir hayvan taklit edilir. Taklitler acemice yapılır ve genellikle ses benzerliği ile sınırlı tutulur.
  6. Oyunların içeriği ve yapısı, yörelere göre farklılık gösterebilir.
  7. Köy seyirlik oyunları genellikle ilk baharda ya da sonbaharda oynanır. Ayrıca oyunların büyük bir kısmı akşam vakitlerinde icra edilir.
  8. Oyuncular genellikle profesyonel değildir. İlkel tiyatro örneği kabul edilir. Kılık değiştirme, kişileştirme, maskeler, dans ve müzik oyunda yer alabilir. Bu oyunlarda kalıplaşmış sözlerin yanı sıra doğaçlamalar da bulunur. 
  9. Oyunların belli bir sahnesi ve dekoru yoktur. Makyaj ve kostüm basittir. Takma sakal, yüz boyama ve komik kıyafetler belli başlı aksesuarlar olarak öne çıkar.
  10. Oyunlarda sadece bir tek konu ele alınır. Kısa olan bu oyunlarda birkaç olayın birbirine bağlandığı dramatik örgüye yer verilmez.

Köy seyirlik oyunlarının türleri

Köy seyirlik oyunları iki başlıkta incelenir

Belli bir tarihte oynanan köy seyirlik oyunları

Hasat mevsiminin gelmesi, koyun kırpma, Hıdırellez, bağbozumu gibi yılın belli bir döneminde geleneksel olarak oynanan oyunlardır. Bu oyunların tarihi önceden belli olduğu için köylüler belli bir hazırlık yaparak oyunlarını oynarlar.

Eğlenceye dayalı köy seyirlik oyunları

Belli bir takvim esasına dayanmaz. Köylülerin eğlenmek için farklı zamanlarda oynadıkları oyunlardır.

Anadolu’da yaygın biçimde oynanan bazı köy seyirlik oyunları

Köse ile gelin oyunu

Doğu Anadolu’da oynanan bu oyun sembolik bir düğünün canlandırılmasıdır. Tüm oyuncular erkektir. Erkeklerden biri gelin rolünü canlandırır. Oyun sonunda genellikle izleyicilerden küçük bir miktar para alınır.

Kurt kaçtı oyunu

Daha çok çobanların kendi arasında oynadığı bir oyundur.

Yumurta oyunu

Köye yeni gelen bir misafire çeşitli oyunlar oynamak üzere icra edilir. Amaç misafiri kırmadan komik hallere sokmak ve halkı eğlendirmektir.

Kuburo oyunu

Daha çok Adana çevresinde ve düğün merasimlerinde oynanan bir oyundur.

Koç katımı oyunu

Koyunların üreme dönemlerinde oynanan bir oyun olup halk arasında bereketi artırdığına inanılmaktadır.

Karşılama oyunu

Düğünlerde oynanan bir oyundur. Oyun içinde yer yer şiddet olaylarına da yer verilmektedir. Ancak sopayla uygulanan bu şiddet zarar vermek amaçlı olmayıp oyundaki aksiyonu artırmak maksatlıdır.

Hüsso ile Hasso oyunu

Daha çok kış gecelerinde oynanan eğlenceli oyunlardır.

Tilki oyunu

Yörükler arasında oynanan bir eğlence oyunudur.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Tanzimat Edebiyatının Genel Özellikleri Birinci ve İkinci Dönem

 

Tanzimat Döneminde Çıkan 10 Önemli Gazete

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir