Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Kaygusuz Abdal En Pervasız Tasavvuf Şairi

Kaygusuz Abdal’ın yaşamı, sanatı ve eserleri

Tasavvuf (tekke) edebiyatının en önemli şairlerinden biri olup şathiyeleri ve nefesleri ile tanınmıştır.

Bazı şiirlerindeki coşkulu ifadelerden dolayı ağır eleştiriler almıştır. Hem sanat anlayışı hem de dini-tasavvufi konulara getirdiği yeni bakış açıları ile büyük yankı uyandırmıştır.

Kaygusuz Abdal’ın yaşamı

Asıl adı Alaaddin Gaybi olan sanatçı, iyi bir eğitim görmüş, genç yaşta derviş olarak “Kaygusuz” mahlasını almıştır. Bazı şiirlerde “Serayi” mahlasını da kullanmıştır.

Doğum tarihi ve yeri ile ölüm tarihi ve yeri kesin olarak bilinmemektedir. 16. yüzyıl sonları ile 17. yüzyıl başlarında ll. Murat zamanında yaşamıştır. Şeyhi Abdal Musa gibi halifesi Kaygusuz Abdal’da Bektaşi-Alevi edebiyatının kurucularından sayılır.

Bektaşi tarikatının sistemli bir yapı olmasında büyük emekleri oldu. Tarikatın kurallarını ilk defa yazılı olarak belgeleyen kişidir. Bu konuda yazdığı “Erkan-name” adlı eseri Bektaşilik’in temel kaynaklarından biri sayılır.

Kaygusuz Abdal yaşamının son dönemlerini Mısır’da geçirmiştir. Mezarı Kahire yakınlarında olup günümüzde de ziyaret edilmektedir.

Kaygusuz Abdal’ın sanat anlayışı

Kaygusuz Abdal’ın eserlerindeki en önemli özellik, kaba sofuluğu, insanların kusurlarını, eksiklerini, toplumsal yaşamdaki bozuklukları alaycı bir dille eleştirmesidir. Bu eleştirilerini dile getirdiği taşlamalarıyla ünlüdür.

Bektaşilik inancını katı kurallarla değil, eğlendirici, iğneleyici bir anlatımla yaymaya çalışmıştır.

Hem aruzla hem heceyle şiirler yazmıştır, aruzla yazdıkları heceyle yazdıkları kadar başarılı değildir.

Sözlü edebiyatı örnek alarak yalın dille, kendine özgü ve öğretici nitelikte düz yazı örnekleri de veren Kaygusuz Abdal, şiirlerinde lirik bir tarz benimsemiştir. Şiirlerinin ana temasını Allah, doğa ve insan sevgisi oluşturur.

Kaygusuz Abdal, Bektaşi tarikatına mensuptur. Şiirlerinde Yunus’un etkileri açıkça görülür.

Alaylı, nükteli, eleştiri dolu şiirler yazmıştır. Şiirlerinde sade bir dil, kullanan Kaygusuz Abdal, yobaz ve gerici kesimleri açıkça eleştirmiştir. Özellikle şathiye türünde yazdığı eserler ile halk kitleleri üzerinde büyük etki bırakmıştır. (Şathiye dini kavramlarla alay edermiş gibi yazılan ancak derin felsefi manalar taşıyan şiir demektir.)

Bektaşiler arasında saygın bir yere sahip olan Kaygusuz Abdal, sade dille ilahiler ve nefesler yazmıştır.

Tekerleme ve şathiyeleri önemlidir.

Kaygusuz Abdal’ın eserleri

Divan

Budalaname

Kitab-ı Miglate

Vücudname

Gülistan

Gevhername

Minbername

Sarayname

Dilguşa

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Nabizade Nazım Karabibik Romanının Yazarı Kimdir?

 

Anlatım Biçimleri Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir