Hüseyin Rahmi Gürpınar (Sokağın Kapılarını Edebiyata Açan Yazar) Hakkında Her Şey

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Yaşamı, Sanatı ve Eserleri

19 Ağustos 1864’te İstanbul’da doğdu, Türk Edebiyatında popüler roman anlayışının en büyük temsilcisidir.

Önceleri devlet memurluğu yapmış, sonra memurluktan ayrılmış ve geçimini yazarlıkla sağlayan ender sanatçılarımızdan biridir.

Yazı hayatına gazete yazarlığı ile başlamıştır.

Tercüman-ı Hakikat, İkdam, Sabah, Vakit, Cumhuriyet gibi gazetelerde çalışmış, Ahmet Rasim’le Boşboğaz adlı bir mizahi dergi çıkarmış, bu dergi yüzünden mahkemeye verilmiş, aklanmasında rağmen dergi kapatılmıştır.

Tercüman-ı Hakikat adlı gazetede Ahmet Mithat’ın yardımıyla tefrika ettirdiği Şık adlı romanı, tanınmasını sağlamıştır.

Toplumsal sorunları, batıl inançları, aile geçimsizliklerini, Batılılaşmayı yanlış anlayanların bozuk yanlarını, ruh hastalıklarını ele almış, romanlarında daima yaşamın gülünç yanlarını, anlatmıştır.

Aşırı bir gerçeklikle yaşamın bütün çirkin yanlarını, bir fotoğraf gerçekliliğiyle yansıtmıştır.     Gözlemlere dayanarak yazdığı romanlarında zengin aile çevrelerinin durumlarını ele alırken canlı tipler yaratmıştır.

Romanlarının çoğunda konudan ayrılarak uzun, öğretici açıklamalar yapmıştır. Bu yönüyle sanatçı Ahmet Mithat geleneğini devam ettirmiş, toplum için sanat anlayışına uyarak eserler vermiştir.

Millî Edebiyat ve Cumhuriyet Dönemi’nde de yazmaya devam etmiştir.

“Halk için roman” geleneği etkisi ile halkın anlayacağı konuları, kaleme alır.

Romanlarında örf, adet, gelenek ve göreneklere bağlı kalır ve halk deyimlerini kullanır.

Tasvirlerde ve olayları anlatırken dili ağır olsa da konuşmalarda dili sadedir.

Emile Zola’dan etkilenmiştir.

Natüralizm akımının gereği olarak, kahramanların yaşadıkları çevrenin bütün özelliklerini verir ve kahramanlarını çevrelerinin diliyle konuşturur.

İstanbul’un iç mahallelerindeki hayat tarzını hikâye ve romanlarında karikatürize eder. Bu yönüyle sokağı edebiyata getiren sanatçı kabul edilir.

Eserlerinde mizah önemli bir yer tutar.

Eserleri genelde mizahla başlayıp acı bir sonla biter.

Romanları teknik yönden dağınık ve zayıftır.

Eserlerinde olaylar hep İstanbul’da geçer, İstanbul dışına çıkmazlar, Anadolu’yu hiç işlememiştir.

Hüseyin Rahmi Gürpınar 8 Mart 1944’te Heybeliada’da yaşamını yitirdi.

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Eserleri

Roman

Şık, Şıpsevdi, Mürebbiye, İffet, Metres, Tesadüf, Nimetşinas, Gulyabani, Cadı, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Utanmaz Adam, Deli Filozof, Sevda Peşinde, Hakk’a Sığındık, Kesik Baş, Kaynanam Nasıl Kudurdu, Ben Deli miyim?, Efsuncu Baba, İnsanlar Maymun muydu?, Mutallaka, Son Arzu, Cehennemlik, Tutuşmuş Gönüller, Billur Kalp, Evlere Şenlik, Toraman, Dirilen İskelet

Öykü

Kadınlar Vaizi, Katil Buse, Gönül Ticareti, Melek Sanmıştım Şeytanı, İki Hödüğün Seyahati, Eti Senin Kemiği Benim, Tünelden İlk çıkış, Meyhanede Hanımlar, Namusla Açlık Meselesi

Tiyatro

Kadın Erkekleşince, Hazan Bülbülü, Gülbahar Hanım, Tokuşan Kafalar, İki Damla Yaş

 

Şu yazılarımız da ilginizi çekebilir

Ali Canip Yöntem (Geçtiğim Yol Kitabının Yazarı) Kimdir, Eserleri Nelerdir?

 

Garipçiler (Birinci Yeni) Akımı Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir