Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Gevheri yaşamı, sanatı ve eserleri hakkında önemli bilgiler

Gevheri aşık edebiyatının önemli şairlerinden biridir

Asıl adı Mustafa’dır. Kırımlı olduğu tahmin edilmektedir. Az da olsa tahsil görmüş olduğu şiirlerinden anlaşılmaktadır. Kararsız olduğu ve aradığını bulamadan diyar diyar dolaştığı rivayet edilir.

İstanbul’da divan kâtipliği yapmıştır. Bu sırada divan edebiyatını yakından tanımış ve devrin büyük şairlerinin etkisinde kalmıştır.

Gevheri hem halk edebiyatından hem de divan edebiyatından etkilenmiştir

On sekizinci yüzyıl saz şairlerinden olan Gevheri, divan edebiyatından da etkilenmiş, hecenin yanında aruzla da şiirler yazmıştır.

Hece ile koşmalar, türküler söylemiştir. Aruzla divan ve müstezatlar yazmıştır. Hem halk hem divan anlayışıyla eserler vermiştir.

Ancak Gevheri her ne kadar divan şiiri tarzında eserler verse de onun asıl başarılı olduğu tarz halk edebiyatı şiir geleneğidir. Zaten kendisi koşma şairi olarak ün yapmıştır.

Lirik yönü ağır basan şair eleştirel tarzda eserler de yazmıştır

Aşktan, ayrılıktan bahseden lirik bir şairdir. Aşkı ve özlemi anlatırken ilginç benzetmeler kullanır. Hayal dünyası geniş olan şair imge bulmakta son derece ustadır.

Lirik bir şair olmasına rağmen taşlamalarıyla da tanınır. Taşlama halk edebiyatındaki eleştirel yönü ağır basan şiirlerdir. Döneminin toplumsal aksaklıklarını keskin bir dille eleştirmiştir.

Divan şiirinden etkilenmiş hem aruz hem hece ölçüsüyle şiirler söylemiştir. Aruzda, hecedeki kadar başarılı olamamış aruz ölçüsü bakımından kusurlu şiirler yazmıştır. Pek çok eski eserde ondan söz edilmesi. Şiirlerinin çokça tanındığını ve sevildiğini gösterir.

Dili diğer halk şairlerine göre ağır sayılsa da divan edebiyatının etkisinde kalan şairlere göre daha yalındır.

Şiirlerinde Arapça-Farsça terkipler kullanmış ve yabancı sözcüklere, mazmunlara yer vermiştir. Genelde heceyi kullanmakla birlikte aruz veznini de şiirlerinde kullanmış; ama aruzla çok da güzel örnekler ortaya koyamamıştır.

Medrese eğitimi gören sanatçının koşma ve türkülerinde bile yabancı sözcükler ve divan edebiyatı mazmunları görülür.

Şiirlerinde ince bir söyleyiş, derin bir bilgi birikimi vardır.

Saz şiirinin saf ve özgün buluşlarını taşıyan şiirleriyle halk edebiyatının önde gelen aşıkları arasında sayılır. Koşmalarıyla ünlüdür. Pek çok eski eserde ondan bahsedilmesi şiirlerinin çokça tanındığını gösterir. 1737’de vefat ettiği bilinmektedir.

Gevheri’nin eserleri

Gevheri’ye ait şiirler sonradan derlenmiş ve “Gevheri Şiirleri” adıyla kitaplaştırılmıştır.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Açık Oturum Önemli Bir Sözlü Anlatım Biçimdir

 

Şeyhi ya da Harname yazarı kimdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir