Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Divan-ı  Lügati’t Türk Türkçenin İlk Sözlüğüdür

Divan-ı Lügati’t Türk hakkında detaylı bilgiler

Türk edebiyat tarihinin en önemli eserlerinden biri olan Divan-ı Lügati’t Türk ilk sözlük, ilk folklor kitabı ve ilk dil bilgisi kitabı olarak bilinmektedir.

Divan-ı Lügati’t Türk ilk Türk sözlüğü ve ilk ansiklopedidir

1072 yılında Bağdat’ta Kaşgarlı Mahmut tarafından bitirilip Halife Ebülkasım Abdullah’a sunulan Divan-ı Lügati’t Türk (Türk Dilleri Sözlüğü) Kaşgarlı Mahmud’un zamanında konuşulan ve yazılan çeşitli Türk lehçelerindeki harf sırasıyla düzenlenmiş bir sözlüktür. Ayrıca manzum nesir parçaları ve örneklerle donatılmış bir ansiklopedidir.

Eserde göçebe Türk boylarında kullanılan 7500 Türkçe kelimenin Arapça karşılığı verilir. Ayrıca Türk diline ait dil bilgisi kuralları hakkında da bilgiler verilmiştir.

İçinde nazım parçaları, düz yazı cümleleri, atasözleri ve deyimler vardır.

Sözlük “adlar” ve “eylemler” olarak iki bölüme ayırmıştır. Bu sözlük, Türkçenin önemli bir dil ve edebiyat kaynağıdır.

Türk boylarını sıralayıp anlattığı için Türk tarihini aydınlatmış, tarihçilere kaynak olmuştur.

Eserin el yazması şeklinde olan tek kopyası, halen İstanbul Millet Kütüphanesinde bulunmaktadır.

Divan-ı Lügati’t Türk kitabının bazı özellikleri

Eserde kelimeler Türkçedir, açıklamalar kısmı ise Arapçadır.

Kitapta hem aruz ölçüsüne hem de hece ölçüsüne yer veren şiirler bulunmaktadır.

Alp Er Tunga destanına yer veren ilk büyük eserdir.

Dize başında bulunan kafiyeye de bu eserde yer verilmiştir.

Japanya’yı gösteren ilk haritalardan biri bu eserde bulunmaktadır.

Türk dünyası anlatılırken hem coğrafi açıdan bir bölümleme yapılmış hem de dilin özelliklerine göre gruplandırma yapılmıştır.

Divan-ı Lügati’t Türk kitabının yazılış amacı

Araplara Türkçeyi öğretmek amacıyla yazılmıştır. Ön sözünde yazar: “Türklerin lisanını öğrenin çünkü onların saltanatı uzun sürecektir.” demektedir.

Türkçenin Arapçayla boy ölçüşebilecek güçte ve zenginlikte olduğunu, bazı Arap harflerinin kullanılmaması gerektiğini, bunlarsız da harflerimizin Türkçe okumaya yazmaya yettiğini örnekler vererek anlatmıştır.

Divan-ı Lügati’t Türk kitabının yazılışı süreci

Kaşgarlı Mahmut bu eseri Türklerin yaşadığı illeri dolaşarak oluşturmuştur.

Eserden Türkçenin ağız, şive özelliklerinin yanında efsanelere, destanlara, savlara, sagulara koşuklara, tarih ve coğrafya bilgilerine yer verilmiştir.

Eserde Türk boylarını gösteren bir de harita yer alır. Bu haritanın varlığı yazarın eseri oluştururken bizzat Türk coğrafyasını gezdiğini göstermektedir.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Zarf (Belirteç) Nedir, Görevleri Nelerdir, Kaça Ayrılır?

 

Deneme nedir, nasıl yazılır, temsilcileri kimlerdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir