Oops! It appears that you have disabled your Javascript. In order for you to see this page as it is meant to appear, we ask that you please re-enable your Javascript!

Adalet Ağaoğlu Modern Türk Edebiyatının Öncü Yazarı

Adalet Ağaoğlu’nun yaşamı, sanatı ve eserleri

Adalet Ağaoğlu, gerek kullandığı edebiyat teknikleri gerekse de seçtiği konular bakımından Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatının en önemli yazarlarından biri olmuştur.

Modern Türk edebiyatının gelişip kök salmasında büyük katkıları vardır. Her eserinde yeni edebi teknikler kullanan sanatçı kendisine has bir üslup geliştirmiş nadir sanatçılardan biridir.

Eserleri yurt dışında büyük ilgi gördü ve onlarca farklı dile çevrildi. Dünyada en yaygın biçimde tanınan Türk kadın romancı olarak adını duyurmuştur. Yurt içinde de en fazla okunan sanatçılardan biridir ve romanları günümüzde hâlâ yeni baskılar yapmaktadır.

Adalet Ağaoğlu’nun yaşamı

Ankara’nın Nallıhan ilçesinde doğdu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nin Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Batı edebiyatının seçkin örnekleri ile bu yıllarda tanıştı. Buradaki okumalarından edindiği bilgileri gözlemleri ile birleştirdi ve başarılı eserler verdi.

Yazmaya 1946’da Ulus gazetesinde yayımlanan tiyatro eleştirileriyle başladı. Kaynak dergisinde şiirleri yayımlandı. Uzun bir süre TRT’de çalıştı. Ancak kurum üzerindeki baskılardan sıkıldığı için istifa etti.

Dünyanın birçok ülkesini gezdi ve farklı kültürler tanıdı.

Çok farklı gazete ve dergilerde yazı çalışmalarını sürdüren sanatçı aynı zamanda tiyatro ile de aktif biçimde ilgilenmiştir.

Adalet Ağaoğlu’nda dil ve teknik

Romanlarında bilinç akışı, iç monolog gibi yeni anlatım teknikleri kullanmıştır.

Eserlerini iki kutuplu bir çatışma üzerine kurmuştur.

Seçtiği konuların yanı sıra eserlerinin biçimsel yetkinliğiyle özellikle ayrıntıları değerlendirişiyle, geriye dönüşler iç monologlar gibi değişik tekniklerden yararlanmadaki başarısıyla dikkat çekti.

Değişimler karşısında ve edebiyatın yapısal durumu ile ilgili arayışçı davrandı kendine özgü anlatım biçimleri geliştirdi. 

Adalet Ağaoğlu’nun eserlerinde en sık işlenen temalar

Doğa, toplum, zaman ilişkilerinin insanın iç dünyasındaki yansımalarını temel alarak yaşanan gerçekliği tüm boyutlarıyla irdelemiştir.

Eserlerindeki kişiler genellikle kent soylularının değişik kişilerinden seçilmiştir. Küçük burjuva sayılan aydınlar, yarı aydınlar, öğrenciler, tüccarlar, iş adamları eser kişilerini oluşturur.

Romanlarının sonunda genellikle iletişimsizlik ve iç-dış uyumsuzluğu ön plana çıkar.

Eserlerinde toplumun çalkantılı dönemlerini ve bu dönemlerin bireyler üzerindeki etkilerini irdeler.

Cinsel konulara sıkça yer veren Adalet Ağaoğlu, oyunlarında kadın-erkek ilişkileri, aşk, özveri, başkaldırı, özgürlük, korku, ölüm, barış gibi evrensel temalara yer vermiştir.

Romanlarında, toplumun değişik katmanlarından seçtiği kişileri aracılığıyla yozlaşma düzeyindeki Batılılaşmaya, köksüz ve özümsenmemiş modernizme, Avrupa’ya giden gurbetçilere ve sorunlarına, sağ-sol çatışmalarına, kadınların yaşam serüvenlerine eleştirel gerçekçi bir yaklaşımla ve ironik anlatımla yer verir.

Adalet Ağaoğlu’nun bazı eserlerinin konusu

İlk romanı Ölmeye Yatmak 1973’te basıldı. Doğa, toplum, zaman ilişkilerinin insanın iç dünyasındaki yansımalarını düşünce üretebilecek boyutlarda ele alır. Ölmeye Yatmak; bir saat içinde intihar etmek amacıyla bir otel odasına kapanan doçent bir bayanın hatırlayışlarıyla, geniş bir zamanı içine alan iç içe geçmiş zamanları işleyen romanıdır. Bu roman Cumhuriyet aydını eleştiricisidir. Rejimin yaratmaya çalıştığı küçük burjuva tipinin uyumsuzlukları ve tutarsızlıkları sonucunda yaşanan hayal kırıklığı eserin ana düşüncesini teşkil eder.

Fikrimin İnce Gülü; adlı eserinde Almanya’da çalışan bir Türk işçisi olan Bayram’ın aldığı pahalı bir otomobille köyüne dönüşünü, dönerken geriye dönüş tekniğiyle onu Almanya’ya gönderen nedenleri ve oradaki çalışma koşullarını gözler önüne serer.

Bir Düğün Gecesi; eserinde bireyin kendinden kaçışının, temel hoşnutsuzlukların ve sevgisizliklerin öyküsünü anlatmıştır.

Üç Beş Kişi; adlı eserinde zengin bir aile çevresinde bu ailenin yaşantısı ve çevre ile olan ilişkisi ele alınır.

Ruh Üşümesi; romanının temel konusu erotizmdir.

Tombala oyununda yaşlı bir çiftin şans oyunları ile geçinmeye çalışması anlatılır.

Kendini Yazan Şarkı adlı eserinde hayatı değiştirmek isteyen gençlerin sonradan yaşamın gerçeklerinin farkına varmaları anlatılır.

Adalet Ağaoğlu’nun eserleri

Roman

Ölmeye Yatmak, Fikrimin İnce Gülü, Bir Düğün Gecesi, Yazsonu, Üç Beş Kişi, Hayır, Ruh Üşümesi, Romantik Bir Viyana Yazı, Dert Dinleme Uzmanı

Öykü

Yüksek Gerilim, Sessizliğin İlk Sesi, Hadi Gidelim, Hayatı Savunma Biçimleri

Oyun

Evcilik Oyunu, Çatıdaki Çatlak, Bir Kahramanın Ölümü, Duvar Öyküsü, Şiir ve Sinek, Tombala, Çok Uzak, Çıkış, Kozalar, Kendini Yazan Şarkı, Çok Uzak Fazla Yakın, Sınırlarda, Çağımızın Tellalı

Anı

Göç Temizliği, Gece Hayatım (Rüya Anlatması)

Günce (Günlük)

Damla Damla Günler

Mektup

Mektuplaşmalar

Deneme

Mezarsız Ölüler, Tebeşir Dairesi, Karşılaşmalar, Geçerken, Öyle Kargaşada Böyle Karşılaşmalar

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Kadı Burhanettin Tuyuğ Türünün En Büyük Temsilcisi

 

Otobiyografi Nedir, Özellikleri Nelerdir, Önemli Yazarları Kimlerdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir