Zati hem ünlü bir şair hem de ünlü bir falcı

Zati’nin yaşamı, sanat anlayışı ve eserleri

Zati, Divan edebiyatının en önemli şairlerinden biridir. Yazdığı eserlerle Divan edebiyatının zirveye çıkmasına öncülük etmiştir. Dönemin şairlerinin yetişmesinde de büyük katkıları bulunmaktadır.

Zati’nin en az eserleri kadar yaşamı da ilgi çekmiştir. Çünkü şairliğinin yanı sıra falcılık da yaparak insanları şaşırtmıştır.

Zati’nin yaşamı

On altıncı yüzyıl şairlerinden olan Zati’nin asıl adı İvaz’dır. Balıkesir’de doğmuştur. Şair, gençliğinde babasının mesleği olan ayakkabıcılık yapmıştır.

İkinci Beyazid Devri’nde maddi sıkıntılardan dolayı İstanbul’a taşınmıştır.

Doğuştan işitme engelli olduğu için devlet görevinde bulunamamış, aldığı zekat ve bağışlarla geçinmiştir.

Geçim sıkıntısından dolayı Beyazid Cami avlusuna açtığı dükkânda remilcilik yapmıştır. Remil eski dönemlerde yaygın olan bir fal türüdür. Zati bu falı açarak insanların kaderleri hakkında bilgiler verdiğini iddia etmiştir. Dönemin tanınan simaları sürekli yanına gitmiş, fallar açtırmış ve Zati’nin yönlendirmelerine uyarak yaşamlarını sürdürmüştür.

Para karşılığı şiir yazan bir sanatçı

Ismarlama gazel ve kasideler yazmıştır. Yani kendine gelen bir kişi herhangi bir konuda kendisinden şiir istediğinde şiirlerini tıpkı bir ürün gibi yazarak satmaktan çekinmemiştir.

Zati’nin ısmarlama şiir yazması döneminde çeşitli eleştirilere uğramasına neden olmuştur. Ancak o bu eleştirileri çok fazla önemsememiş ve şiirin “para ile alınıp satılabilen bir ürün” olduğu görüşünde diretmiştir.

Zati’nin falcılık dükkanı döneminin edebiyat ve kültür merkezi haline gelmiştir

Zati’nin dükkanı zamanla şairlerin ve edebiyatçıların uğrak yeri olan bir sanat merkezine dönüşmüştür. Zati, burada başta Bakî olmak üzere pek çok sanatçıya hocalık etmiştir.

Özellikle aruz ölçüsünü öğrenmek isteyenler Zati’ye başvurmuş ve Zati onlara çeşitli ödevler vermiştir. Ödevleri düzenli olarak kontrol ederek genç şairleri kısa sürede eğitmeyi başarmıştır.

Pek çok edebiyat eleştirmenine göre Zati’nin falcı dükkanı Türk edebiyat tarihindeki ilk edebiyat okulu olarak kabul edilmelidir.

Zati’nin sanat anlayışı

Divan edebiyatının en fazla eser veren sanatçılarından biridir. Ismarlama yazdığı şiirler dahil edilmediğinde dahi üç divandan fazla şiir yazdığı düşünülmektedir.

Divan şiirinde bir aşama sayılacak nitelikte yalın bir dil kullanmıştır. Sade bir dille yazmasına rağmen ölçü ve uyak konusunda kusursuz eserler vermiştir.

Divan edebiyatının gönüllü edebiyat öğretmeni olmuştur. Baki gibi şairlere ders vermekle edebiyat tarihimizde ismini ölümsüzleştirmiştir.

Yazdığı gazel ve kasidelerle ün yapmış, deyim ve atasözü içerikli halk söyleyişlerine sıkça yer vermiştir, yeni ve özgün buluşlarla divan şiirine renk katmıştır.

Farsçayı bilen, gazel ve kasideleri ustaca yazan Zati, şiir yazma tekniklerini eserlerine başarılı şekilde yansıtmıştır.

Zati’nin Eserleri

Şam ü Pervane Mesnevisi

Ahmed ü Mahmud

Ferruhname

Siyer-i Nebi

Mecmuatü’l Lataif

Fal-i Kur’ an

Edirne Şehrengizi

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Ata Atacanoğlu Türkmen Edebiyatının En Önemli Temsilcisidir

 

Eylemde Çatı Konusunda Bilinmesi Gereken Önemli Detaylar

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir