Şeyyad Hamza Yusuf ile Züleyha Mesnevisinin Yazarı Kimdir?

Şeyyad Hamza hakkında bilinmesi gereken her şey

Şeyyad Hamza Anadolu sahası Türk edebiyatının ilk temsilcilerinden biridir. Hayatı hakkında yeterli bir bilgi yoktur. 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Devleti döneminde Anadolu’da yaşadığı tahmin edilmektedir. Sivrihisar veya Akşehirli olduğu sanılmaktadır.

Fuat Köprülü ve Cem Dilçin gibi araştırmacılar onun Nasrettin Hoca ile çağdaş olduğunu ifade etmektedir. Ancak bu konudaki bilgiler belgelere dayalı olmayıp sadece tahminden ibarettir. Şeyyad Hamza hakkında elde edilen bilgiler daha çok tezkirelere dayanır. Bu bilgiler ise derli toplu değildir ve teyit edilmeye muhtaçtır.

Şeyyad Hamza’nın isminde geçen “Şeyyad” kelimesi ne demektir?

Şeyyad ifadesi “çalgıcı, mutrib, sarhoş, deli…” gibi anlamlara gelir. Bu ifade Şeyyad Hamza’nın eğlenceye düşkün bir kişi olduğunu göstermez. Aksine eski edebi gelenekte “delilik ve çılgınlık” gibi ifadeler olumlu anlam taşır ve “Allah aşkından ötürü çılgınlığa tutulmuş” anlamına gelir.

Şeyyad Hamza bu manada Türk edebiyatında tasavvufi anlamı olan mahlasları ilk kullanan yazarlardan biri olmuştur.

Şeyyad kelimesi bazı kaynaklarda “şehir şehir dolaşan şairler” anlamında da kullanılmaktadır. Bu isimlendirmeden yola çıkan bazı edebiyat tarihçileri Şeyyad Hamza’nın da gezgin bir şair olduğunu ifade etmektedir.

Şeyyad Hamza’nın dil ve sanat anlayışı

Dil özellikleri bakımından Eski Anadolu Türkçesi adı verilen Batı Türkçesine bağlıdır. Ancak bazı şiirlerinde Hakaniye Türkçesine ait kelimelere de rastlanmıştır.

Mutasavvıf bir şair olan sanatçı, şiirlerinde dini-tasavvufi konuları işlemiştir. Ancak bazı tezkirelerde din dışı bazı şiirlerine de rastlanmıştır.

Yunus Emre’den önce ilk Türkçe şiir yazan isimlerden biri olmuştur.

Hem aruz hem de heceyle yazılmış şiirleri olan sanatçı; mesnevi, kaside, gazel şekillerinin yanında dörtlükle de yazmıştır. Aruz yöntemi kusurlu olsa da şiirlerinde samimiyet ve coşkunluk ön plana çıkmaktadır.

Şeyyad Hamza’nın Eserleri

Yusuf ü Züleyha

1529 beyitlik Yusuf ü Züleyha mesnevisi Kur’an’daki Yusuf kıssasına dayanan dini bir aşk hikayesidir.

Dâstân-ı Sultan Mahmud 

Mahmut adındaki bir beyin kahramanlıklarını anlatan eserdir.

Ahvâl-i Kıyamet 

Kıyamet tasvirlerine ve ahiret yaşamına dair bilgilerin verildiği eserdir.

Mirâc-nâme

Hz. Muhammed’in miraca yükselmesi mucizesini anlatan eseridir.

Vefât-ı Hazret-i Muhammed Aleyhi’s-selâm

Hz. Muhammed’in vefatını lirik biçimde anlatan mesnevisidir.

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Abdülhak Hamit Tarhan Şair-i Azam Kimdir, Eserleri Nelerdir?

 

7 Soruda Eleştiri (Tenkit) Türü Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir