Sabahattin Ali Şair, Romancı ve Fikir Adamıdır

Sabahattin Ali’nin hayatı ve sanatçı kişiliği hakkında her şey

Sabahattin Ali, Türk edebiyatında zamana karşı direnmeyi başarmış önemli sanatçılarından biridir. Günümüzde de yazdığı şiirler şarkı sözü olarak okunmakta ve romanları hâlâ yeni baskılar yapmaktadır.

Sabahattin Ali hareketli bir yaşam sürdürmüş, politika ile ilgilenmiş, bir süre cezaevinde kalmış ve yurt dışına kaçmaya çalışırken vurularak öldürülmüştür.

Sabahattin Ali’nin ilk eserleri

Sabahattin Ali yazı yaşamına şiirle başlamış, hece vezniyle yazdığı ve halk şiirinin açık izleri görülen bu ürünlerini Balıkesir’de çıkan ve Orhan Şaik Gökyay tarafından yönetilen Çağlayan dergisinde yayımlamıştır.

Servet-i Fünün, Güneş, Hayat, Meşale gibi dergilerde de yazan (1926 1928) Sabahattin Ali, bu arada öykü de yazmaya başlamış, ilk öyküsü “Bir Orman Hikâyesi” Resimli Ay’da yayımlanmıştır.

Sabahattin Ali, af yasasından yararlanarak hapisten çıktıktan sonra, özellikle Varlık dergisinde yayımlandığı “Kanal”, “Kırlangıçlar”, “Arap Hayri”, “Pazarci”,  “Kağnı” gibi öyküleriyle dikkat çekmiştir.

Edebiyat hayatına şiirle başlayan sanatçı şiirlerinde halk şiiri özelliklerine ve hece ölçüsüne yer vermiştir. Birçok şiiri bestelenmiştir. (Leylim Ley, Melankoli, Hapishane 
Şarkısı, Dağlar…) Daha sonra öykü yazmaya başlamış ve ilk öyküsü “Bir Roman Hikayesi” Resimli Ay dergide yayımlanmıştır.

Sabahattin Ali’nin sanat anlayışı

Toplumsal gerçekçilik akımının temsilcisi olan Sabahattin Ali’nin gerçekçiliği romantizmin etkisi altındadır. Realist yazarlar eserlerini yazarken kahramanlarına tarafsız bir gözle bakarlar. Sabahattin Ali ise olayları gerçekçi bir bakış açısı ile ela almasına rağmen okura sezdirmeden “iyilerin tarafını tutar.”

Sabahattin Ali, gerçekçi bir anlayışla sahip olduğu için her zaman bireyden hareket etmiş  ancak bireyin hayatında adeta kaderi olan toplum, idare ve gelenek hakkında da bilgiler vermiştir.

Gözleme çok önem veren sanatçı toplumun sorunlarını uzaktan değil, halkın içinde gezerek ele almıştır.

Çevre tasvirleri ve psikolojik çözümlemelerinde oldukça başarılı olan sanatçının hikayeleri olay (Maupassant) hikayeciliğinin özelliklerini taşır. Hikayelerinde konular sağlam, gözlem gücü yüksektir.

Sabahattin Ali sanatı gaye olarak değil düşüncelerini anlatmada araç olarak görmüştür.

Hikâyelerinde köy, kasaba yanında aşka da yer veren sanatçı genel olarak köy ve kasaba hikâyecisi olarak nitelendirilebilir.

Sabahattin Ali, Anadolu insanına yaklaşımıyla edebiyata yeni bir boyut kazandırmıştır. Ezilen insanların acılarını dile getirmiş, aydınlar ve kentlilerin Anadolu insanına karşı takındıkları küçümseyici tavrı eleştirmiştir.

Sanatçının eserlerinde üzerinde çokça durduğu kavramlardan bir de kadındır. Toplum içinde ezilen, yenik düşen kadınlara karşı duygularını eserlerine yansıtır.

Sabahattin Ali’nın eserlerindeki kişiler kaderlerinden kaçamaz ve kaderlerini içlerinde bulundukları çevre şartları belirler. Onlar için tek kurtuluş adeta ölümdür.

Sanatçı kahramanlarının akıbetiyle kendi isyanını birleştirir. Yoksul köy, kasaba ya da kıyı çevrelerde trajik olaylar içinde yaşayan yoksul, güçsüz, ezik kişilerle ilgili görüntüleri güçlü bir betimleme ve kısa çözümlemelerle vermiştir.

Sanatçı hikâyelerini Değirmen, Kağnı, Ses, Yeni Dünya, Sırça Köşk adlı eserlerde toplamıştır.

Hikâyelerde bürokrasi-halk çelişkisi kuvvetli tabiat tasvirleri içerisinde anlatılır. Bu tavrı son yıllarda alegorik masal ve hikâye izinde hicve dönüşür. Sanatı ideolojinin emrine verdiği için eserleri yapı ve üslup yönünden zarar görmüştür. Sabahattin Ali, Turgenyev, Gorki, Knut, Hamsun, Hofmann gibi yazarlardan etkilenmiştir.

Sabahattin Ali’nin romanlarının konusu

En önemli eserlerinden olan Kuyucaklı Yusuf romanı Anadolu kasabalarının birinde geçen bir aşk hikâyesidir. Eserde devlet otoritesinin kalmadığı, kasabadaki halkı ezen eşraf ile birleşen devlet güçlerinin temiz, iyi niyetli halkı nasıl canavarlaştırdığını ele alır.

Kürk Mantolu Madonna adlı romanın da teması aşktır. Medeniyet çatışması içinde bulunan aydının çelişkilerini yansıtır.

İçimizdeki Şeytan adlı otobiyografik romanında ise gerçekleri bildiği halde bunları ifade etmekten, savunmaktan korkan zeki fakat güçlü kişiliği olmayan, iç çatışmalar ve kararsızlıklar içinde bocalayan bir aydının evlenme aşamasında birlikte yaşadığı güzel, sevecen bir kızla birkaç aylık bir süre geçirdikleri gerilimleri, yaşamlarını anlatır.

Sabahattin Ali’nin eserleri

Roman

Kuyucaklı Yusuf

Kürk Mantolu Madonna

İçimizdeki Şeytan

Öykü

Değirmen

Kağnı

Ses

Yeni Dünya

Sırça Köşk

Şiir

Dağlar ve Rüzgâr

Kurbağaların Serenadı

Bütün Şiirler

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Seyrani Hakkında Detaylı Bilgiler

 

Ahmet Paşa ya da Diğer Adıyla Sultanüş Şuara Kimdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir