İbrahim Şinasi (İlklerin Yazarı) Kimdir, Eserleri Nelerdir?

İbrahim Şinasi hakkında bilinmesi gereken her şey

Şinasi, Tanzimat dönemi Türk edebiyatının önemli sanatçılarından biridir ve “ilklerin yazarı” olarak bilinmektedir. Zira Şinasi Batılı edebiyat anlayışına yönelik pek çok “ilk”in Türk edebiyatındaki öncüsü olmuştur.

Hem kişiliği hem de sanat anlayışı bakımından kendisinden sonraki kuşaklar üzerinde büyük etkileri olan Şinasi, Batı edebiyatını en iyi tanıyan yazarlardan biri olarak da tanınmaktadır.

İbrahim Şinasi’nin yaşamı

5 Ağustos 1826’da İstanbul’da doğdu. Küçük yaştayken babası bir savaşta şehit düştü. Aile büyüklerinin desteği ile döneminin iyi okullarında eğitim gördü.

Arapça, Farsça ve Fransızcayı edebi eser yazacak kadar iyi biliyordu. Uzun süre Avrupa’nın çeşitli kentlerini dolaştı. Döneminin büyük şahsiyetleri ile yakın dostluklar kurdu.

Muhalif kişiliğinden dolayı devamlı takip edildi ve çeşitli baskılar gördü. Yurt dışına giderek orada gazeteler çıkardı.

Yazar, materyalist ve pozitivist görüşlerinden dolayı ağır eleştiriler aldı.

Yazar, 13 Eylül 1871’de İstanbul’da vefat etti.

İbrahim Şinasi’nin sanat anlayışı

Batı etkisindeki Türk edebiyatının bilinçli ilk öncüsüdür ve Tanzimat Edebiyatı’nı başlatan sanatçıdır.

Şinasi, düz yazı alanında da kompozisyon yeniliğiyle karşımıza çıkar. Düşüncelerini yalın, açık bir anlatımla söyler, söz hünerleri göstermekten kaçınır.

O, yeni edebiyat yapımızın planlarını hazırlayan, sonra hızla uygulamaya geçirerek temellerini atan bir yenilik öncüsüdür.

Toplumu bilgice kalkındırmak için de en verimli, en kestirme yolun gazete olduğunu bilir ilk özel gazeteyi kurar. Yoğunlaştırılmış fikre, süssüz, yalın bir konuşma diline gider; halka ve halk diline gidiştir.

Dilde sadeleşme hareketinin öncüsü olup şiiri mecazlardan kurtarıp yalın bir dil kullanmıştır.

Şiirlerinde aruz ölçüsünü kullanmıştır. Şiir sanatında yetkin bir sanatçı değildir. Benzetmeleri sıradandır ve söz sanatlarını kullanma konusunda usta değildir. Ancak yaptığı yenilikler nedeniyle Batılı tarz şiir anlayışının temsilcisi sayılır.

Kasidenin bölümlerini kaldırarak Mustafa Reşit Paşa kasidesini yazmıştır. Soyutluktan vazgeçip somut anlatımı tercih etmiştir.

Düşünceleri ve yapıtlarıyla diğer sanatçılara önderlik etmiştir.

Şiirlerinde siyasal ve toplumsal içerikli yeni kavram ve konuları işlemiştir.

Divan şiirinin beyit güzelliği anlayışını yıkmış, parça güzelliği yerine bütün güzelliği anlayışını yaygınlaştırmıştır.

Klasisizmin etkisinde kalmış, Fransız klasik sanatçılarından Racine ve Lamartine’den şiir; Lafontaine’den fabl çevirileri yapmıştır.

Şinasi’nin Türk edebiyatına kazandırdığı “ilk”ler

İlk şiir çevirisi “Tercüman-ı Manzume” adıyla ( Fransasızcadan) yapmıştır.

Atasözler derlemesi olan “Durub-ı Emsal-i Osmaniye” ilk foklorik çalışmasıdır.

Batı tiyatrosuyla geleneksel Türk tiyatrosunu kaynaştırdığı “Şair Evlenmesi” adlı ilk Türk tiyatro oyunuyla, tiyatromuza yol göstermiştir.

Noktalama işaretlerini ilk kez kullanarak klasik nesir geleneğini yıkmış, yalın bir dille, kısa cümlelerle düşünce içerikli yazılar yazma geleneğini başlatmıştır.

Agâh Efendi’yle birlikte ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval’i çıkarmıştır. 

İlk makale örneği olan “Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi”ni yayımlamıştır.

Şinasi’nin Eserleri

Şair Evlenmesi

Müntehebat-ı Eş’ar (Şiirlerinden seçmeler)

Tercüme-i Manzume

Durub-l Emsal-i Osmanî

 

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Reşat Nuri Güntekin (Çalıkuşu Romanının Yazarı) Hakkında Her Şey

 

Bağdatlı Ruhi Terkibi Bent ve Terci Bent Ustası

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir