Haldun Taner Keşanlı Ali Destanı Yazarı Hakkında Detaylı Bilgiler

Haldun Taner’in yaşamı, sanatı ve eserleri

Haldun Taner Türk edebiyatının yurt dışında en fazla tanınan ve eserleri en fazla dile çevrilen Türk yazarıdır. Keşanlı Ali Destanı adlı oyunu kırktan fazla dile çevrilmiş ve onlarca farklı ülkede gösterime girmiştir.

Epik tiyatro türünün Türk edebiyatındaki öncüsü olan Haldun Taner aynı zamanda başarılı bir öykü yazarıdır.

Haldun Taner’in yaşamı

Galatasaray Lisesi mezunu olan sanatçı, daha sonra Viyana Üniversitesinde tiyatro eğitimi gördü. Daha sonra ağır bir hastalığa yakalanınca Türkiye’ye geri döndü.

Farklı üniversitelerde öğretim üyesi oldu. Sanat ve edebiyat üzerine dergiler çıkardı. Devekuşu Kabare Tiyatrosunu kurdu.

1952-1953 yıllarında Küçük Dergi’yi çıkarmıştır.

Modern öykünün edebiyatımızdaki önemli temsilcilerinden biridir.

“Töhmet” adlı ilk öyküsü 1946’da Yedigün dergisinde “Haldun Yağcıoğlu” takma ismiyle yayımlanır. Öykülerinde bireyin toplumdaki yaşam biçimleri üzerinde durur. Bunların aksayan yanlarını mizahî unsurları kullanarak anlatır.

Haldun Taner, Zeki Alasya, Metin Akpınar…

Haldun Taner yazarlığının zirvesinde iken tiyatroya merak salmış ve kabare türüne yönelmiştir. Bu devirde Zeki Alasya ve Metin Akpınar’la birlikte Devekuşu Kabare Tiyatrosunu kurmuştur. Sonrada Zeki-Metin ikilisi olarak meşhur olacak bu gençleri sanat dünyasıyla tanıştıran kişi Haldun Taner’dir.

Sonraki dönemlerde Ahmet Gülhan’la birlikte Tef Kabare Tiyatrolarını kurmuştur. “Vatan Kurtaran Şaban, Bu Şehr-i İstanbul ki, Astronot Niyazi, Ha Bu Diyar, Aşk u Sevda…” gibi eserler bu tiyatroda gösterime girmiştir.

Epik tiyatronun Türk edebiyatındaki en önemli örneği: Keşanlı Ali Destanı

Tiyatro ile ilgilenmeye başladıktan sonra toplumcu edebiyat anlayışına yönelir ve siyasal-toplumsal taşlamanın ağır bastığı epik türde yazdığı epik tiyatronun edebiyatımızdaki ilk örneği olan Keşanlı Ali Destanı’nı yazar. Epik tiyatro ve kabarenin Türk edebiyatındaki öncülerindendir.

Keşanlı Ali Destanı tesadüfen kabadayı olan Ali adlı bir gencin başından geçenleri eleştirel bir tarzda anlatır. Bu tiyatro çok büyük ilgi görmüş ve ünü Türkiye sınırlarını aşmıştır. Keşanlı Ali Destanı oyunu dünya klasiklerinden biri haline gelmiştir ve yurt dışında en fazla bilinen Türk eserlerinden biri olmuştur.

Haldun Taner’in sanat anlayışı

Dili akıcı, açık ve anlaşılır niteliktedir. Kişileri içinden çıktıkları sosyal ortamın dil özelliklerine göre konuşturur.

Eserlerinde toplumun her kesiminden insana rastlanır. Kahramanların farklı özelliklerini karşı karşıya getirerek güçlü bir temel çatışma oluşturur.

Büyük şehrin düzensiz ve çelişkilerle dolu yapısını, görgüsüzlük ve bilgisizlik kokan durumlarını yansıtan hikâyeleriyle tanınmıştır. Hikâye dışında fıkra, söyleşi, gezi yazısı ve tiyatro türünde eser vermiştir.

Hikâyelerinde gözlem, mizah ve yergiye yer vermiş, topluma uyum sağlayan insanların davranış bozukluklarını, aksayan yönlerini alaycı, yergici bir tavırla gözler önüne sermiştir.

Toplumsal yaşamın düzelmesinde asıl görevin bireye düştüğünü ifade eder. Siyasi görüşlerini eserlerinde ifade etmesine rağmen eserleri salt politik eser niteliği taşımaz. Görüşlerini sanatsal bir dille aktarmayı tercih eder.

Öykülerinde insanların zayıf yanlarını, bencil ve kaba insanlara karşı savaşını ortaya koyar.

Eski ve yeni yaşam biçimi arasında kalmış insanların, sonradan görme zenginlerin yaşamlarını ele alır.

Toplumun değişik kesimlerinden seçtiği kişilerin tutarsızlıklarını, çelişkilerini, ikiyüzlülüklerini sergiler.

İlk dönem öykülerinde meddah tarzı geleneksel anlatım olanaklarından yararlanmıştır. Tiyatrolarının başarısında belirleyici olan temel husus geleneksel tiyatro ile modern tiyatronun imkanlarını birleştirmiş olmasıdır.

Öykülerinin arka planında İstanbul manzaraları göze çarpar.

Tiyatrodaki ilk eserlerinde dramatik türün başarılı örneklerini verir.

Haldun Taner’in eserleri

Öykü

Yaşasın Demokrasi, Tuş, Şişhane’ye Yağmur Yağıyordu, Ayışığında Çalışkur, On İkiye Bir Var, Sancho’nun Sabah Yürüyüşü, Yalıda Sabah

Tiyatro

Günün Adamı, Keşanlı Ali Destanı, Sersem Kocanın Kurnaz Karısı, Gözlerimi Kaparım Vazifemi Yaparım, Vatan Kurtaran Şaban, Fazilet Eczanesi, Dev Aynası, Ve Değirmen Dönerdi, Huzur Çıkmazı, Timsah, Ayışığında Şamata

Fıkra-Gezi-Söyleşi

Devekuşuna Mektuplar, Düşsem Yollara Yollara, Berlin Mektupları, Önce İnsan Olmak

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Kayıkçı Kul Mustafa (Genç Osman Destanı’nın Yazarı) Kimdir?

 

Bağdatlı Ruhi Terkibi Bent ve Terci Bent Ustası

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir