Günlük (Günce) Türü Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

Günlük türünün özellikleri ve bu türde eser veren sanatçılar

Bir kişinin başından geçenleri günü gününe yazarak ve tarih belirterek aktardığı yazılara günlük (günce) adı verilir.

Günlükler; gezi yazısı, anı, roman gibi türlerin içinde bulunabilir.

Günlüklerde tarih yazının başında sağ köşede belirtilir. Bazı yazarlar tarihi sayfanın altına yazmayı da tercih etmektedir.

Günlükler samimi bir dille yazılır

Günlük yazarı günlüğünü okunmak amacıyla yazmaz bu yüzden de günlüklerde doğallık ve içtenlik söz konusudur. Ancak pek çok günlük sonradan kitap haline getirilir.

Günlükler kitap haline getirildiğinde eğer bazı insanların kişilik hakları ile ilgili sorunlar varsa isimler değiştirilebilir. Bazen uygun olmayan kısımlar çıkarılabilir veya üç nokta ile gösterilebilir.

İçe dönük ve dışa dönük günlük türleri

İçe dönük ve dışa dönük olmak üzere iki tür günlük vardır.

Dışa dönük günlükler yayımlanmak amacıyla yazılır. Bu tür günlüklerde yazarlar kendi duygularından söz etmezler. Daha çok fikir adamlarının bakış açılarını yansıtmak üzere kaleme aldıkları günlüklerdir.

İçe dönük günlükler ise “iç dökme” amacıyla yazılır. Günlük yazarı sadece kendi kendisi ile konuşmak ve duygu yoğunluğunu hafifletmek maksadıyla not tutar.

Günlük türünün üslup özellikleri

Anı ile benzerlik taşısa da anı, yapılan toplu bir bakışın ürünüdür ve her günü anlatmaz. Günlük ise günü gününe yazılır. Bazen günlük yazarı birkaç gün yazmaya ara verebilir. Bu durumda yazmaya başladığı gün yeniden tarih atar. Okur da böylece yazarın kaç gün yazmaya ara verdiğini tespit edebilir.

Bazen günlükteki yazı tek bir cümle olabileceği gibi bazen onlarca sayfa olabilir. Ne kadar ve nasıl yazacağı konusunda günlük yazarı tamamen serbesttir. Bu yönüyle günlükler, denemelere benzer. Çünkü deneme yazarı da yazma konusunda son derece özgür davranabilir.

Sanatçıların, bilim insanlarının, devlet büyüklerinin günlükleri belge niteliği taşır.

İçten olma özelliği vardır. Doğal bir anlatıma dayanır. 
Bizim edebiyatımızda günlük türü pek gelişmemiştir. Divan edebiyatında kullanılan vakayinameler bir tür günlük sayılırdı ancak bunlar daha çok tarih niteliği taşımaktaydı. Daha sonra ruzname olarak nitelendirilen günlük türünün asıl gelişimi 1950’lerden sonra olmuştur.

İlk günlük örneği Direktör Ali Bey’in Seyahat Jurnali’dir.

Türk edebiyatında önemli günlük yazarları

Ömer Seyfettin, Ruzname

Nurullah Ataç, Günce

Oktay Akbal, Geçmişin Kuşları

Salah Birsel, Günlük

Falih Rıfkı Atay, Yolcu Defteri

Cemil Meriç, Jurnal

Tomris Uyar, Günlerin Tortusu

Oğuz Atay, Günlük

Hilmi Yavuz, Geçmiş Yaz Defterleri

Cahit Zarifoğlu, Yaşamak

Dünya edebiyatında önemli günlük yazarları

Andre Gide, Max Frisch, Cesare Pavese, Stefan Zweig, Franz Kafka, Virginia Woolf, Soren Kierkegaard

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

İlk Korku Yazarı Kenan Hulusi Koray Kimdir, Eserleri Nelerdir?

 

Yunus Emre Sevgi ve Hoşgörünün En Güçlü Sesi

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir