07.03.09
|
|
|
Kurucu Üye
-------------------
|
|
Üyelik Tarihi : 19-04-2008
Thanks: 48
Aldığım Teşekkür: 39
Tecrübe Puanı : 3301
|
|
|
Nesne
.
NESNE
Nesne, cümlede yüklemin bildirdiği, öznenin yaptığı işten etkilenen öğedir.
Geçişli fiiller, nesneye yönelerek onu etkilediği için nesne, sadece yük¬lemi geçişli fiil olan cümlelerde bulunur.
Nesne, yükleme belirtme durum ekiyle (-ı, -i, -u, -ü) bağlanır.
Cümlede belirtme durum ekini alan sözcük veya sözcük grubu sadece nesne görevinde bulunabilir.
Belirtme durum ekini alan nesneler belirtili nesnedir.
Nesneler bazen belirtme durum ekini almadan da yükleme bağlanabilir.
Belirtme durum ekini almayan nesnelere “belirtisiz nesne” denir. Belirtili nesneyi bulmak için yükleme “kimi, neyi” soruları sorulur:
Gülleri, çekerek büyütemezsiniz.
(Neyi büyütemezsiniz? ― gülleri)
Cesaret, insanı zafere; korkaklık ölüme götürür.
(Seneca)
(Kimi götürür? ― insanı)
Başını acemi berbere teslim eden cebinden pamuğunu eksik etmesin.
(Neyi eksik etmesin?― pamuğunu)
Belirtisiz nesneyi bulmak için yükleme “ne” sorusu sorulur:
Kütüphaneden ödünç kitap almaya gittiler.
(Ne almaya gittiler?― ödünç kitap)
Kardeşim pasta sever.
(Kardeşim ne sever? -- pasta)
Şu lokantada bir tabak çorba içeriz.
(Şu lokantada ne içeriz? -- bir tabak çorba)
Dün Almanya'dan gelen bu mektup ortalığı karıştırdı.
(Ortalığı karıştıran ne?--Almanya'dan gelen bu mektup)
Bir cümlede birden fazla nesnenin olması durumunda nesneler, belirtili veya belirtisiz aynı cinsten olmalıdır:
Bahçıvan Mehmet, bahçedeki gülleri, karanfilleri, laleleri bir bir sulardı.
Çarşıdan bir çift küpe,kolye ve nazarlık aldık.
.
|
