24.06.11
|
|
|
Kurucu Üye
-------------------
|
|
Üyelik Tarihi : 19-04-2008
Thanks: 49
Aldığım Teşekkür: 41
Tecrübe Puanı : 3321
|
|
Beş Hececiler
.
BEŞ HECECİLER
Şiire I. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı yıllarında başlayan Beş Hececiler grubunu Faruk Nafiz Çamlıbel, Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç ve Orhan Seyfi Orhon oluşturur.
Balkan Savaşı'ndan başlayarak I. Dünya Savaşı yılları yalın bir Türkçe ve hece ölçüsüyle şiir yazma eğilimini güçlendirmiş, Beş Hececi şairlerin kimileri ulusal duyguları kamçılayan şiirler yazarken kimileri de Anadolu'ya yönelmişlerdir. Yurtseverlik, kahramanlık temalarının egemen olduğu şiirleriyle Türk toplumuna moral ve güç aşılamaya çalışmışlardır. Doğaya yönelişi, yurt güzelliklerinin Anadolu'nun basmakalıp söyleyişlerle görüntülenmesi olarak almaları ise sığ bir memleket edebiyatı anlayışını ortaya çıkarmıştır.
Şiire I. Dünya Savaşı ve Milli Mücadele yıllarında başlayan, mütareke yıllarında şöhret kazanan Hececiler, Anadolu'yu ve sıradan insan tipini şiire yerleştirdiler. Böylece İstanbul sınırları dışına bir türlü çıkamayan edebiyatımız, Beş Hececilerle birlikte Anadolu’ya ve kendi gerçek insanına kavuşmuş oldu.
Memleket sevgisi, yurt güzellikleri, kahramanlık ve yiğitlik, işledikleri başlıca konulardır. Şiirde sade ve özentisiz olmayı ve süsten uzak kalmayı tercih ettiler. Hece vezni ile serbest müstezat yazmayı da denediler.
Mısra kümelerinde dörtlük esasına bağlı kalmadılar yeni yeni biçimler aradılar. İlk zamanlarında aruz ölçüsünü yeğleseler de daha sonraları hece ölçüsünü ustalıkla kullandılar. Şiir dilinin sade ve süssüz olmasını tercih ettiler. Şiirlerinde; memleket sevgisi, yurt güzellikleri, kahramanlık ve yiğitlik gibi konuları ele aldılar.
Nesir cümlesini şiire aktardılar. Düzyazıdaki söz diziminin şiirlerde de görülmesi Beş Hececilerde çok rastlanan bir özelliktir.
Beş Hececiler, şiirlerinde yurt gerçeklerine yer verdilerse de daha çok sevgi ve doğa temalarını işleyen şiirler yazdılar. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin kültür danışmanı Ziya Gökalp'in yönlendirme ve etkileriyle "Milli Şiir" oluşturmaya yönelen Beş Hececiler Türk şiirinde hecenin ve memleketçi şiirin yaygınlaşmasına oldukça büyük katkıda bulundular.
Beş Hececilerin bu tavrı, o dönemde aruzla şiirler yazan Mehmet Akif Ersoy, Ahmet Haşim ve Yahya Kemal gibi usta şairleri de etkilemiş, onları da sade dille şiir yazmaya yöneltmiştir. Buna rağmen edebiyatımızın bu üç büyük ustası, aruzla Türkçe şiir yazma geleneğini ısrarla sürdürmüşlerdir.
Türk edebiyatının gelişimi göz önüne alındığında Milli Edebiyat akımının etkileri denince akla ilk olarak Beş Hececiler gelir. Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon, Enis Behiç Koryürek ve Faruk Nafiz Çamlıbel için kullanılan “Beş Hececiler” ya da “Hecenin Beş Şairi” sözü onların bir araya gelerek yazınsal bir topluluk oluşturdukları izlenimini verse de gerçekte, biçimsel bir çabayı ifade eder.
Bu yıllarda hece veznine yönelen Türk şairleri, sadece "Beş Hececilerden ibaret değildir elbette. Aka Gündüz, Ali Mümtaz Erolat, Celal Sahir Erozan; Halide Nusret Zorlutuna, İbrahim Alaattin Gövsa, Necmettin Halil Onan, Ali Ulvi Elöve gibi şairler de aşağı yukarı aynı yıllarda hececilik akımına katılmış ve heceyle şiirler yazmışlardır.
Ancak bunlar içinde Beş Hececiler, bir grup olarak edebiyat tarihimizde özel bir yer edinmiştir. Onların sanat anlayışlarının belirginleşmesinde Ziya Gökalp'in fikirleri etkili olmasına karşılık şiirlerinde, Ziya Gökalp'in şiirinde gördüğümüz, öğreticiliğin getirdiği kuruluk yoktur. Şiirleri imgeler açısından daha zengin, sanatsal yönden daha yüksektir. Bunda, şiire Fecr-i Ati duyarlığıyla başlamış olmalarının etkisi büyüktür. Ayrıca önlerinde, ders alıp yararlanabilecekleri Mehmet Emin Yurdakul, Ali Canip Yöntem, Ziya Gökalp gibi örnekler vardır. Ancak Beş Hececiler, gerçekçi olmak istemelerine karşın, savaşın da etkisiyle ulusal duyarlıklar adına gerçekçilikten uzaklaşmışlar, romantizme sürüklenmekten kurtulamamışlardır.
.
|
