20.02.11
|
|
|
Kurucu Üye
-------------------
|
|
Üyelik Tarihi : 19-04-2008
Thanks: 49
Aldığım Teşekkür: 41
Tecrübe Puanı : 3321
|
|
Servet-i Fünun Edebiyatında Dil Anlayışı
.
SERVET-İ FÜNUN EDEBİYATINDA DİL ANLAYIŞI
1.Servet-i Fünun yazarları, Namık Kemal'den çok, Abdülhak Hamit'in eserlerindeki yeni ve göz alıcı Osmanlı Türkçesini beğenmişlerdir.
2. Servet-i Fünun dili fazla eziyetli ve aristokrat bir dildir. Yazılarında süslü cümleler kullanarak, zarif, uyumlu, fakat işitilmemiş sözcükler sıralamak hevesindedirler.
3. Onlar, özellikle Farsça sözcüklerin söylenişinde neredeyse bir alafrangalık buluyor, Farsça tamlamalarla birleşik sıfatları, Fransızca söyleyişleri andırdıkları ve herkesçe bilinmeyen sözler oldukları için, zevk ve hevesle kullanıyorlardı.
4. Fransızcada rastladıkları Neige d'or (Altın kar) tamlamasını Farsça, berf-i zerrîn ifadesiyle, Frisson iamineux (Işıklı titreyiş) terkibini, lerze-i ruşen şekliyle Farsça söylemekten özel bir keyif alıyorlardı.
5. Dilde milliyetçilik hareketlerinin kuvvetli bir çığır halini almadığı o devirde, halk Türkçesinin inceliklerini bilmeyen Servet-i Fünuncular için, Servet-i Fünun dilinden başka bir dil kullanmak kolay değildi.
6. Servet-i Fünun dili, sade Türkçe bakımından zararlı olmuş, fakat edebiyat sanatının gelişmesine ve daha zengin bir ifade aracı bulmasına hizmet etmiştir.
7. Fikret'in, Cenap'ın, Süleyman Nazif'in şiir ve nesirlerinde örneklerini gördüğünüz ve Halit Ziya'nın yazılarında süslü cümleleriyle karşılaştığımız Servet-i Fünun dili, sanatkârlarının zevkle, hatta sevgiyle kullandıkları bir lisandı.
8. Bu dil, aşırı bir şekilde Farsça tamlamalar ve birtakım Edebiyat-ı Cedide’ye özgü tamlamalarla, yani Farsça kurallarıyla yapılan birleşik sıfatlarla süsleniyor, kolaylığını, ahengini ve akıcılığını bu güzel, fakat yabancı unsurlardan alıyordu.
9. Zaman zaman “Saat-ı semenfâm: Yasemin renkli saatler” gibi, devrin klasik dil kurallarına ve klasik söyleyiş mantığına aykırı olarak yapılan bu yabancı tamlamaların Servet-i Fünun diline -bütün itirazlara rağmen- bir vecize zarifliği ve bir vecize zenginliği verdiği ortadadır.
10. Servet-i Fünun edebiyatı'nın en önemli başarısı, edebiyat türlerinde yaptığı yeniliklerde ve bu türlere daha Avrupai bir görüşle bakmasındadır. Bu sebeple, Edebiyat-ı Cedide'yi, belli başlı edebiyat türlerine göre gözden geçirmek yoluyla tanıtmak daha yerinde olur.
.
|
