Edebi Akımlar Nelerdir, Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

Edebi akımlar hakkında genel bilgiler

Edebi akım ifadesi bir grup sanatçının belli bir sanat anlayışını benimseyerek ortak özellikler taşıyan eserler vermesidir.

Edebi akımlarda eserler biçim ve içerik açısından ortak özellikler taşımaktadır.

Edebi akımlar genellikle resim, müzik, heykel ve edebiyat gibi pek çok sanat dalını aynı anda etkilemektedir. Ancak akımların en sistemli ifade edildiği alan hiç kuşkusuz ki edebiyattır.

Edebi akımlar, edebiyat biliminin alt birimlerini teşkil eden edebiyat teorisi, edebiyat tenkiti ve edebiyat tarihi ile iç içedirler. Ayrıca edebiyat akımları, sadece doğdukları ülkenin sınırlarında kalmaz; coğrafyasını aşarak geniş bir alana yayılabilir, etkisi uzun yıllar sürebilir.

Bu düşünce hareketleri, çoğu zaman, ya bir öncekinin devamı, uzantısı ya da bir öncekine tepki niteliğindedir. Şunu biliyoruz ki 14. yüzyıldan başlayarak birçok edebiyat akımı ortaya çıkmış, bunların bazıları tüm dünyada etkili olmuş ve yüzlerce yıl bu etkisini korumuştur.

Edebi akımlar Avrupa merkezli sanat anlayışlarıdır

Günümüzde edebiyat teorisi açısından “edebi akım” belirlemesi Avrupa edebiyatlarına göre yapılmaktadır. Halbuki İslam dünyasında, Uzak doğuda ve Amerika kıtasında da güçlü edebi gelenekler vardır.

Edebi akımlar belirlenirken sadece Avrupa’nın ölçüt alınması eleştirilere konu olmuştur. Çünkü Avrupa dışındaki edebi tarzlar da en az Avrupa’daki kadar güçlüdür.

Edebi akım olarak kabul edilen sanat anlayışları

Edebiyat tarihi açısından “edebi akım” niteliği taşıdığı ifade sanat anlayışları şöyle sıralanabilir:

Klasisizm

Akıl ve sağduyuyu esas alan kuralcı edebiyat anlayışı

Romantizm

Duyguları esas alan sanat akımı

Realizm

Yaşamı olduğu gibi yansıtmayı ile edinen edebi akım

Parnasizm

Realizmin şiirdeki karşılığı

Natüralizm

Realizmin aşırı hali

Sembolizm

Sözden çok müzikaliteye değer veren, sembollerle yüklü ağır bir dil kullanan edebi anlayış

Empresyonizm

Dış dünyadaki izlenimlerin kişide bıraktığı etkileri işleyen akım

Ekspresyonizm

Sanatçıların duygularının dışavurumunu yansıtan edebi anlayış

Sürrealizm

Bilinçaltını edebiyat ile birleştiren akım

Kübizm

An ve değişim kavramlarını işleyerek geometrik şekillerden faydalanan edebi anlayış

Fütürizm

Gelecek ve makineleşme kavramlarını önceliğine alan edebi akım

Dadaizm

Anlamsızlığı şiire sokan sanat görüşü

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Yaşar Kemal Hayatı, Sanatı ve Eserleri Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Makale Nedir, Hangi Konularda Yazılır, Özellikleri Nelerdir?

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir