Ece Ayhan ya da Sivil Şiir anlayışının öncüsü

Ece Ayhan yaşamı, sanatı, eserleri

Muğla Datça’da doğdu.1959’da basılan ilk kitabı “Kınar Hanım’ın Denizleri”yle büyük ilgi uyandırdı.

Kendine özgü çağrışımlar ve göndermelerle örülü şiirleriyle hem Türk şiirinde hem de İkinci Yeni’nin içinde farklı bir kanal açtı.

İlk şiirleri 1954 Şubat’ında Türk Dil dergisinde çıkan sanatçı edebiyat çevrelerince II. Yeni şairleri arasında gösterilse de kendisi bu ifade yerine “sivil şiirin” sesi olmayı tercih ettiğini söylemiştir.

Ece Ayhan’ın dili ve sanat anlayışı

Şiirinin kilit noktası dildir. Çağdaşı Edip Cansever’e göre, bu dili aşmak, şiirini anlamak için başvurulacak yol yine Ece Ayhan’ın şiirleridir.

Ece Ayhan, her şiirinde hem şiir hem Türkiye üzerine görüşlerini anlatır.

Kendisine özgü imge dünyası ve dil üslubuyla modern şiirin mihenk taşlarından biridir.

İkinci Yeni içerisinde denenmemişleri deneyerek dilin aşırı uçlarında dolaşan ve geleneksel dili takip ederek kendine özgü bir dil anlayışı kurmaya çalışmıştır. Sanatçının şiir dili okuyucuyu şaşırtma ve sarsma anlayışı üzerine kuruludur.

Şiirlerindeki özgün imgelerin ritmi her türlü deneyimi kucaklayacak kadar çeşitlidir.

İlk şiirleriyle birlikte eleştirmenlerin ve şiir okurlarının dikkatini çekmiştir. İkinci Yeni akımı içinde en çok sözü edilen şairlerden biri olmuştur.

Ece Ayhan sürrealist bakış açısı ile eser vermiştir

Başarılı imge dönüştürümü ile okuyucuyu büyük bir çelişkinin içerisine düşürmüş bu yönüyle de sürrealist teknikleri şiirimize en ciddi bir biçimde uygulayan şairlerden olmuştur.

Sanatçının şiirlerinde dikkat çeken noktalardan biri de şiirinde sözcüklerle dize arasında korkunç bir inatlaşmanın olmasıdır. Sözcük, kullanıldığı dize içerisindeki yerinden dolayı okuyucu tarafından yadırganır. Bu tedirginliği her türlü biçim endişesinin uzak olan şiirinin iç, dış ve dil kurgularında da görmemiz mümkündür.

Türkçe söz dizimini terse çevirip sıfatları ve isimleri yer değiştirerek kullanması bir sivil hareket olarak kabul edilebilir. Ancak anlamın ters yüz dilmesi onun şiirini okurdan uzaklaştırmıştır.

Şiiri toplumsal sorunlardan uzaklaştırma çabası içindedir. Ona göre şiir herhangi bir siyasi hareketin silahı haline gelmemelidir.

Sürrealizmin etkisindedir. Aklın sınırlarını zorlayan bir yaklaşım içindedir.

Günlük yaşama göndermeler yapsa da şiiri imgelerle yüklü olduğundan anlaşılamamaktadır.

Şiirlerinde karamsarlık ağır basar. Hayal kırıklı ve umutsuzluk sıkça değindiği konular arasındadır.

Yeni tarihselci bakış açısıyla toplumu etkileyen olayları kendine göre yorumlamış, birçok şiiri de yorumlarından doğmuştur.

Sokağı hiçbir sansüre uğratmadan şiire sokmuştur. Ona göre hayatı tüm çıplaklığı ile sanata yansıtmak gerekir. Ancak onun eserlerinde işlenen gerçekliğin “değiştirilmiş ve yeni bir biçim verilmiş bir kurgu” olduğunu da ifade etmek gerekir.

Şiirlerinde düzenle mücadele etmiş, resmi politikaların aksayan taraflarını insan hayatında yarattığı travmalar ile yol açtığı ruhsal bozuklukları anlatmaya çalışmıştır.

Ece Ayhan’ın şiiri lirizmi eksik, anlam yönü kırık okur kitlelerine kapalıdır.

Kendine özgü çağrışımlarla farklı bir şiir dili oluşturdu. Pazar Postası’nda çıkan şiirleriyle ünlendi. Sanatçı her şiirinde şiir ve Türkiye üzerine görüşlerini anlattı. “Bakışsız Bir Kedi Kara, Ortodoksluklar” onun özel dilinin ürünleridir. “Devlet ve Tabiat” şiirini sokağın diliyle yazdı. “Yortsuval” şiirinde kuşaklara yol göstermeye çalıştı.

Ece Ayhan’ın Eserleri

Şiir

Kolsuz Bir Hattat,  Kınar Hanım’ın Denizleri, Bakışsız Bir Kedi Kara, Ortodoksluklar, Devlet ve Tabiat ya da Orta İkiden Ayrılan Çocuklar için Şiirler, Yort Savul, Zambaklı Padişah, Çok Eski Adıyladır

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Şemsettin Sami İlk Romancı ve İlk Ansiklopedi Yazarı

 

Ekspresyonizm (Dışavurumculuk) Akımının Tüm Özellikleri

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir