Dede Korkut Hikayeleri Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

Dede Korkut Hikayeleri destandan halk hikayeciliğine geçiş ürünleridir

Dede Korkut Hikayeleri Türk edebiyatının en önemli eserlerindendir. Bu hikayeler gerek içerik gerekse de dil bakımından çok değerli bilgiler barındırmaktadır. Dede Korkut Hikayeleri için Türk edebiyatının mihenk taşlarından biri denirse abartılı bir ifade söylenmemiş olur.

Dede Korkut Hikayelerinin genel özellikleri

Asıl adı: “Kitab-ı Dedem Korkut alâ Lisan-ı Tâife-i Oğuzân” (Oğuz Boyları dilince yazılmış, Dede Korkut Kitabı) dır.

12 hikâye ve bir ön sözden oluşan eser, destandan halk hikâyesine geçiş dönemi ürünüdür.

Dede Korkut Hikâyelerinde Türklerin İslamiyet öncesi hayatı anlatılırken İslamiyet’e ait özelliklere de yer verilmiştir. Eser, bu bakımdan da bir geçiş dönemi ürünüdür.

Eserde gerçekçi ve olağanüstü ögeler iç içedir.

Hikayelerde kahramanlık, yiğitlik, savaş, aşk işlenen başlıca konulardır.

Bu öykülerde Oğuzların diğer boylarla yaptığı savaşlar, yaşam biçimleri, komşularıyla ilişkileri, aile ve topIum yapısı, devlet yönetimi ve iç çekişmeleri gibi birçok konu işlenmiştir.

Dede Korkut Hikayeleri. Xll. Xlll. XIV. asırlarda Anadolu’nun doğusunda; bu asırlar süresince buraya gelip yerleşmiş, buralarda vatan tutmuş Oğuz Türkleri arasında yaşamış, işlenmiş ve yayılmış hikayelerdir.

Destanlarda olduğu gibi, bu hikayelerdeki çevre belli belirsizdir. Bu hikayeler, Oğuzeli’nde geçmiştir. Bu ülke, Doğu Anadolu ve Azerbaycan toprakları üzerinde bulunmaktadır. Ara sıra Bayburt, Trabzon gibi şehir adları da geçmektedir.

Olağanüstü olaylarla olağan olaylar iç içedir.

Türklerin eski yaşam tarzları ile ilgili ayrıntılar yanında İslâm dini ile ilgili özellikler de vardır.

Hikayeler, oluştuğu dönemin tarihi hakkında bilgi verir. İslami unsurların yanında Türklerin İslamiyet öncesi inanışlarına ait unsurlar da vardır.

Dede Korkut Hikayelerinin dil özellikleri

Nazım nesir karışık olan hikayelerin düzyazı bölümlerinde sık sık secilere rastlanır. Nazımda ise aliterasyonlar ve sözcük tekrarlarıyla ahenk sağlanmıştır.

Hakaniye lehçesi kullanılmıştır ve XV. yy. Türkçesinin bütün özelliklerini taşımaktadır.

Eserin dili oldukça sade, akıcı bir Türkçedir.

Oğuz Türkçesiyle yazılan hikayelerde Arapça, Farsça sözcükler çok değildir. Anlatımı hareketli ve canlıdır.

Hikayelerde geçen Dede Korkut kimdir?

Hikâyelerin ortak ismi Dede Korkut’tur. Dede Korkut hikâyelerin yazarı değil hikâyelerde yer alan bilge kişidir.

Hikâye kahramanları zora düştüğü zaman onlara öğütleriyle yol gösterir, yardım eder. Kahramanlık yaptıkları zaman onlara ad verir, dua eder.

Dede Korkut, eren tipini temsil eder, hikâyeleri kopuz eşliğinde söyler ve dua ile bitirir.

Dede Korkut Hikayelerinin tam listesi

Dede Korkut Hikayeleri kitabında şu 12 öyküye yer verilmiştir:

  1. Dirse Han Oğlu Boğaç Han
  2. Salur Kazan’ın Evinin Yağmalanması
  3. Kam Büre Beg Oğlu Bamsi Beyrek
  4. Kazan Bey’in Oğlu Uruz Bey’in Tutsak Olması Hikâyesi
  5. Koca Duha Oğlu Deli Dumrul Hikâyesi
  6. Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı Hikâyesi
  7. Kazıcık Koca Oğlu Yiğenek Hikâyesi
  8. Basat’ın Tepegöz’ü Öldürmesi Hikâyesi
  9. Begil Oğlu Emren’in Hikâyesi
  10. Uşun Koca Oğlu Seğrek Hikâyesi
  11. Salur Kazan’ın Tutsak Olup Oğlu Uruz’un Çıkardığı Hikâyesi
  12. İç Oğuz Dış Oğuz Asi Olup Beyrek’in Öldüğü Hikâyesi

 

Şu yazılar da ilginizi çekebilir

Edebi Akımlar Nelerdir, Nasıl Ortaya Çıkmıştır?

 

Yaşar Kemal Hayatı, Sanatı ve Eserleri Hakkında Bilinmesi Gereken Her Şey

 

Add a Comment

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir